Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX'in Starlink projesi kapsamında dünya yörüngesine yerleştirilen binlerce uydu, uzay çöplüğü krizini derinleştiriyor. Mevcut verilere göre, her gün ortalama 1 ila 2 Starlink uydusu Dünya'ya düşüyor ve bu sayının artması bekleniyor.
UZAYDA YOĞUNLAŞAN UYDU AĞI
SpaceX, 2019 yılından bu yana yeniden kullanılabilir roket teknolojisiyle 8 binden fazla uyduyu yörüngeye göndermiş durumda. Sadece 2025 yılı için planlanan yeni uydu ekleme sayısı 2 bini aşıyor. Bu yarışa Amazon da Project Kuiper projesiyle 3 bin 200 uydu fırlatma planıyla dahil oluyor. Smithsonian Gözlemevi'nden astrofizikçi Jonathan McDowell, günlük uydu düşüşü sayısının ve gelecekteki yoğunluğun endişe verici olduğunu belirtiyor. Tüm sistemler faaliyete geçtiğinde, dünya yörüngesinde 30 binden fazla düşük irtifa uydusu bulunacağı ve Çin'in de benzer bir yoğunluk planladığı tahmin ediliyor.
ÇEVRESEL ETKİLER VE KESSLER SENDROMU TEHLİKESİ
Starlink uydularının ortalama ömrü beş yıl. Süresi dolan uydular kontrollü bir şekilde atmosfere yönlendiriliyor ve yanarak yok olmaları hedefleniyor. Ancak bu süreçte açığa çıkan metal kalıntıları ve kimyasalların üst atmosferde kirliliğe neden olabileceği, hatta ozon tabakasında zincirleme bir bozulma sürecini tetikleyebileceği öne sürülüyor. ABD Federal Havacılık İdaresi'nin 2023 tarihli raporu, 2035 yılına kadar her yıl on binlerce uydu parçasının atmosfere yeniden girebileceğini ve bu durumun uzay çöpü düşmesi sonucu ölüm riskini artırabileceğini gösteriyor. En büyük korku ise "Kessler Sendromu" olarak adlandırılan, zincirleme çarpışmalarla uzayın kullanılamaz hale gelmesi senaryosu. Ayrıca, güçlü güneş fırtınalarının da uydu sistemlerini devre dışı bırakabileceği ve atmosferik sürtünmenin artmasıyla uydu düşüşlerinin hızlanabileceği belirtiliyor.
