İç Moğolistan’ın rüzgarlı topraklarında, Hun Nehri’nin kuzey kıyısında yer alan Houchengzui Taş Şehri, arkeoloji dünyasını büyülemeye devam ediyor. Yaklaşık 4500 yıllık bu Neolitik yerleşim, ilk bakışta karmaşık ve eş merkezli devasa savunma duvarlarıyla tarihçileri heyecanlandırmıştı. Ancak sit alanının en büyük ve en şaşırtıcı sırrı, surların üzerinde değil, tam altında, yerin derinliklerinde gizliydi.
GİZEMLİ TÜNELLERİN KEŞFİ
2023 yılında yapılan kazılarda arkeologlar, sıkıştırılmış toprak katmanlarını titizlikle kaldırırken hiç beklemedik bir keşfe imza attılar: Doğrudan taşın içine oyulmuş ve dik açılarla yerin altına doğru inen karanlık tünel ağızları. Toplamda altı birbirine bağlı geçitten oluşan bu gizemli ağ, yer yer yüzeyin 6 metre kadar altına iniyor. Şehrin merkezinden bir örümcek ağı gibi dışarı doğru yayılan tüneller, surların ve devasa kapıların altından geçerek en dıştaki savunma hattının bile ötesine uzanıyor.
STRATEJİK AMAÇLAR VE GİZEMLER
Araştırmacılar, bu tünellerin hem askeri hem de ekonomik lojistik amacıyla inşa edildiği üzerinde duruyor. Surların dışına taşan geçitler, kuşatma anında gizli asker sevkiyatına, erzak tedariğine veya değerli malların güvenle şehirden çıkarılmasına yarıyordu. Yine de o büyük gizem perdesi henüz tamamen aralanmış değil: Bu büyüklükteki bir yerleşim neden bu kadar ekstrem bir yer altı savunmasına ihtiyaç duydu? Houchengzui’nin taş ustaları, bu sorunun gerçek cevabını da tıpkı tüneller gibi yerin altına gömüp gittiler.
