Fransa'da devam eden arkeolojik kazılar, adeta nefesleri kesti. Fransa Ulusal Önleyici Arkeolojik Araştırmalar Enstitüsü (Inrap) tarafından 1.500 metrekarelik devasa bir alanda yürütülen çalışmalar, bölgenin Roma döneminde hareketli bir yaşam merkezine dönüştüğünü gözler önüne serdi. Yapılan incelemelerde, taş evler, döşeli yollar ve gelişmiş hamam sistemleriyle donatılmış bir mahallenin izleri bulundu.
TOPRAĞA GÖMÜLMÜŞ GİZEMLİ KÜPLER
Arkeologların en dikkat çekici bulgusu ise evlerin tabanlarına özenle gömülmüş seramik küpler oldu. Bu küplerin ağızlarının zemine yakın bırakılması, içlerine sikke eklenmesi veya para çekilmesi gibi işlemlerin kolaylıkla yapılabildiğini gösteriyor. Bir küpte yaklaşık 23 ila 24 bin, diğerinde ise 18 ila 19 bin sikke olduğu tahmin ediliyor. Üçüncü küpten sadece üç sikke çıksa da, toplam sayı inanılmaz bir rakama, tam 40 bini aştı.
HAZİNE DEĞİL, BİRİKİM KABI MI?
Uzmanlar, bu sikkelerin bir savaş ya da saldırı korkusuyla aceleyle gömülmüş bir hazine olma ihtimalini düşük görüyor. Küplerin evlerin içinde kolay ulaşılabilir noktalara yerleştirilmesi ve bazı küplerin dış yüzeyinde sonradan yapışmış sikkelerin bulunması, bu küplerin uzun süreli bir birikim aracı olarak kullanıldığını düşündürüyor. Bu sistemin, günümüzdeki tasarruf hesaplarına benzer şekilde, ev halkının para biriktirip ihtiyaç duydukça kullanması için oluşturulmuş bir düzenin parçası olabileceği belirtiliyor. Kazılarda bulunan kül tabakaları, mahallenin 4. yüzyılın başlarında büyük bir yangın atlattığını gösteriyor. Yerleşim kısa süreliğine yeniden inşa edilse de, ikinci bir büyük yangının ardından tamamen terk edilmiş. Çöken yapılar ve zamanla biriken toprak, bu değerli sikkelerin yüzyıllar boyunca bozulmadan günümüze ulaşmasını sağlamış. Temizleme ve kataloglama çalışmaları süren bu koleksiyonun, Roma İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki ekonomik yaşam ve para dolaşımı hakkında paha biçilmez bilgiler sunması bekleniyor.