Rize'nin zengin mutfak kültürünün, sadece karalahana ve hamsiden ibaret sanılmasının ötesinde, topraktan ve sudan gelen güçlü aromalara ve sağlıklı gıdalara dayandığı vurgulandı. Bu yılki gastronomi etkinliğinde 'Aromatik Yeşil Mutfak' mottosuyla, dağlardan denizlere uzanan eşsiz lezzetlerin katılımcılar ve tüm Türkiye ile paylaşılacağı belirtildi.
RİZE'DE YATIRIMLAR VE GASTRONOMİ
Rize'de son yıllarda hayata geçirilen yeni yatırım hamlelerinin, mutfağın hammaddelerini üreterek hem kırsal kalkınmayı desteklediği hem de gastronomi şehirleri arasında önemli bir fark yarattığı ifade edildi. Özellikle gastronomi için gerekli tarımsal ürünlere yapılan yatırımların altı çizildi. Rize'de üretilen Mersin balığı havyarının 1950'lerde tüm dünyaya ihraç edildiği hatırlatılırken, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ile yürütülen projelerle Mersin balığı yetiştiriciliğinde önemli adımlar atıldığı kaydedildi.
HA VYAR PAZARINDA RİZE'NİN HEDEFİ
2034 yılında 963,71 milyon dolar olması öngörülen dünya havyar pazarında önemli bir oyuncu olmayı hedefleyen Rize'nin, yeni yatırım ve programlarla emin adımlarla ilerlediği belirtildi. Sanayicilerin limanı ve bölgenin mutfak kültürüne ait tarımsal hammaddeleri —karalahana, hamsi, mısır, pazı, likapa gibi— sahiplendiği, Rize'nin yenilikçi tarım yatırımlarına ev sahipliği yapmaya başladığı vurgulandı. Limanın açılmasıyla Rize'den tüm dünyaya havyar, Mersin balığı ve Türk somonu ihracatı yapılması hedefleniyor. Mersin havyarının kilosu 10 bin dolardan satılırken, havyar pazarının yüzde 62'sinin Asya-Pasifik'te yer aldığı bilgisi paylaşıldı. Zengezur Koridoru, Ovit Tüneli ve liman yatırımıyla Türkiye'nin, modern İpek Yolu üzerinde doğudan batıya, batıdan doğuya deniz mahsulleri ihracatında önemli bir stok ve aktarma merkezi olabileceği, Rize'nin bu konuda güvenilir bir üs ve tedarikçi olmayı amaçladığı ifade edildi.
SAĞLIKLI ÜRÜNLER VE KÜLTÜREL DEĞERLER
Deniz mahsullerinin yanı sıra, karalahana, pazı, likapa, karayemiş gibi bölgeye özgü tarımsal ürünlerin de dünya mutfaklarında sağlıklı beslenmenin yükselen değerleri arasında yer aldığı belirtildi. Besleyici gıdalara olan talebin artmasıyla, A vitamini, omega-3 yağ asitleri, E ve B12 vitaminleri ile demir ve selenyum gibi minerallerin başlıca kaynağı olan havyara olan ilginin arttığı ve bu durumun havyar pazarının büyümesini sağladığı ifade edildi. Beluga olarak da bilinen ve 7,5 metreye kadar uzayabilen Mersin balığının, dünyada nesli tükenme tehlikesi altında olan bir tür olduğu, yaklaşık 100 yıl yaşayabilen ve yüksek kolajen içeren bu balıktan medikal ürünler de üretildiği aktarıldı. Rize'nin, kırsal turizmi ve doğal güzelliklerinin yanı sıra tarımsal üretimiyle de parlayan bir yıldız olacağı, Karadeniz'den dünyaya sağlık ihraç edileceği vurgulandı. Ayrıca, bölge insanının kültüründe yer alan tuzlanmış hamsi —yani ançüez— için de modern üretim tesisleri kurma hedefinin bulunduğu belirtildi. Yoğun ilgi gören 5. Rize Gastronomi Etkinliği, yarışmalar, sanatsal etkinlikler, atölyeler ve ünlü şeflerin söyleşileriyle 12 Ekim'e kadar devam edecek. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlker Zeki Kurtoğlu, uzun yıllardır Mersin balığı üzerine çalıştıklarını, Almanya'dan getirilen döllenmiş yumurtalarla başladıkları üretimin 14 yaşına ulaştığını, Sibirya ve Karaca Mersin balığı olmak üzere iki farklı tür yetiştirdiklerini ve yavrular ürettiklerini, amaçlarının bölgeye ekonomik getirisi yüksek bir tür kazandırmak olduğunu belirtti. Kurtoğlu, Mersin balığının 250 milyon yıldır dünyada değişmeden varlığını sürdüren türlerden biri olduğunu, Karadeniz'de doğal olarak 6 türünün bulunurken insan etkileri ve çevresel değişimler nedeniyle 3 türün tamamen yok olduğunu sözlerine ekledi.
