Laos'un gizemli Xiangkhoang Platosu, binlerce devasa taş küple yıllardır arkeologların ilgisini çekse de, 1960'lardan kalma patlamamış misket bombaları nedeniyle tam anlamıyla incelenemiyordu. Ancak, temizlenen güvenli hatlarda Avustralya James Cook Üniversitesi'nden Nicholas Skopal liderliğindeki ekip tarafından yürütülen son kazılar, bu antik sırların perdesini araladı.
BİN YILLIK MEZAR ALANI GÖRÜNTÜLENDİ
Üç saha sezonu süren titiz çalışmalar sonucunda, 'Çömlek 1' olarak bilinen, yaklaşık 2 metre taban çapı ve 1 ila 3 metre yüksekliğe sahip devasa konglomera taşından oyulmuş anıt, tamamen ortaya çıkarıldı. Toprak altından çıkan bu yapı, yoğun bir şekilde istiflenmiş insan kalıntılarına ev sahipliği yapıyordu. İlk analizler, bu kalıntıların tek bir seferde değil, nesiller boyu süren bir 'ikincil gömme' ritüeline işaret ettiğini gösteriyor. Bu ritüele göre, ölen bireylerin bedenleri önce çürümeye bırakılıyor, ardından kemikleri toplanarak bu devasa aile çömleklerine taşınıyordu. Bu bulgu, bölgedeki diğer binlerce boş çömleğin neden boş olduğuna dair önemli bir açıklama getiriyor.
ORTA ÇAĞ TİCARET AĞLARI GÜNYÜZÜNE ÇIKTI
Devasa çömleğin içinden sadece insan kemikleri değil, dönemin sosyo-ekonomik yapısına ışık tutan çok sayıda mezar hediyesi de çıktı. Arkeologlar, 20 adet cam boncuk, beş taş levha, çömlek parçaları, küçük bir tunç zil ve bir demir bıçak buldu. Özellikle cam boncukların kimyasal analizleri, bu malzemelerin kökeninin Güney Hindistan ve Mezopotamya olduğunu ortaya koydu. Bu çarpıcı keşif, Orta Çağ'da Laos ile Güney Asya ve Orta Doğu arasında daha önce bilinmeyen uzak mesafe ticaret ağlarının varlığını kanıtlar nitelikte. Ekip, kemikler üzerindeki DNA çalışmalarını sürdürerek genetik akrabalık bağlarını çözmeye çalışıyor.
