İnternet üzerinde işlenen katalog suçların faillerini gizlemek giderek zorlaşıyor. Özellikle yurt dışından veya VPN (Sanal Özel Ağ) hizmetleri aracılığıyla sosyal medya hesapları üzerinden suç oluşturan veya yayan kişilerin kimliklerine ulaşılmasını kolaylaştıracak yeni düzenlemeler hayata geçiriliyor. Bu yeni adımlarla, erişim engellerini aşmak, yasa dışı içeriklere erişmek, yaş doğrulama sistemlerini bypass etmek gibi internet suçlarında faillerin kimliklerini gizlemelerine olanak tanıyan VPN uygulamaları da artık doğrudan internet suçları kapsamına alınıyor.
VPN SAĞLAYICILARINA AĞIR YAPTIRIMLAR
Bu düzenleme ile VPN hizmeti sunanlar, geniş çaplı hizmet sağlayıcılarla aynı yükümlülük ve idari yaptırımlara tabi tutulacak. İnternet trafiğini gizlilik veya güvenlik amacıyla şifreleyen hizmetler 'özel sanal ağ hizmeti (VPN)', bu hizmetleri sunan gerçek veya tüzel kişiler ise 'özel sanal ağ hizmet sağlayıcı' olarak tanımlanacak. Faaliyetlerini Türkiye'de kuracakları anonim veya limited şirket statüsündeki tam yetkili temsilcileri aracılığıyla yürütmek zorunda kalacaklar. Bu şirketler, sosyal medya platformlarıyla aynı sorumluluk ve yükümlülüklere sahip olacak ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yapılacak yetkilendirme çerçevesinde hareket edecekler. Bu yükümlülüklere uymayan veya yetki almadan hizmet sunan VPN sağlayıcılarına, 1 milyon liradan başlayıp 30 milyon liraya kadar idari para cezası kesilebilecek. Soruşturma veya kovuşturma aşamasında, mahkeme talebiyle ilgili sosyal ağ sağlayıcısının Türkiye temsilcisi, kullanıcıya ait kimlik ve bağlantı bilgilerini en geç 30 gün içinde adli mercilere iletmekle yükümlü olacak. Bu bilgilerin zamanında paylaşılmaması durumunda ise, savcılar, yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcısının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 ila 50'ye kadar daraltılması talebiyle Ankara Sulh Ceza Hâkimliği'ne başvurabilecek. Mahkeme kararına rağmen bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise bant daraltma oranı yüzde 90'a kadar yükselebilecek.
HANGİ UYGULAMALAR YASAYA TABİ OLACAK?
Bu yeni düzenleme, Türkiye'den günlük 1 milyondan fazla erişimi olan sosyal ağ sağlayıcılarına da yetkisiz şekilde hizmet sunan VPN hizmetlerini engellemek için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü getiriyor. Bu kapsamda, NordVPN, ExpressVPN, Proton VPN ve 1.1.1.1 gibi dünya çapında milyonlarca kullanıcıya sahip popüler VPN uygulamalarının yanı sıra, Google, Meta ve Kaspersky gibi firmaların sunduğu VPN uygulamaları da yasa kapsamına girecek. Böylece, dijital dünyada kimliğini gizleyerek suç işleyenlerin artık saklanacakları bir yer kalmayacak.
