Türkiye, 2050 yılına kadar 20 bin megavatlık nükleer kapasite hedefini gerçekleştirmek için adımlarını hızlandırıyor. Devlet şirketi Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ), bu hedefte önemli bir rol üstleniyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'ndeki 'yap-sahip ol-işlet' modeline benzer şekilde, Sinop ve Trakya projelerinde EÜAŞ'ın yatırımcılarla doğrudan iş birliği yaparak yerli katkıyı artıracağı belirtiliyor.
YENİ NÜKLEER SANTRAL PROJELERİNDE EÜAŞ'IN ROLÜ
Yeni nükleer santral projelerinde Akkuyu'daki modelin aksine farklı yaklaşımlar benimseniyor. Kamu şirketi EÜAŞ ve bağlı kuruluşu TÜNAŞ'ın daha etkin rol alacağı vurgulanıyor. EÜAŞ'ın projelerde daha yüksek ortaklık payı alması, yatırımcı ve teknoloji sağlayıcı ülkelerle doğrudan iş birliği yapması ve yerli katkıyı artırması bekleniyor.
SİNOP VE TRAKYA PROJELERİNDE GELİŞMELER
Akkuyu'nun ardından Sinop ve Trakya'da yeni nükleer santraller için çalışmalar devam ediyor. Sinop Nükleer Santral Projesi için 2024 yılında saha onayı verildi ve imar planları onaylandı. Rusya, Çin, Kanada ve Güney Koreli şirketlerle teknoloji ortaklığı görüşmeleri sürüyor. Rusya'nın ikinci santralin inşası için yoğun istekte bulunduğu belirtiliyor. Trakya Nükleer Santrali Projesi'nde ise 2023 sonunda Kırklareli Kıyıköy-Kışlacık mevkiindeki alan yer seçimi için onaylandı ve sahada çalışmalar başladı. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde ise ilk reaktörün 2026'da işletmeye alınması bekleniyor. Proje, pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı ve tedarik sorunları nedeniyle yaklaşık 1,5 yıl gecikti.
YERLİ KATKI ORANI
Akkuyu NGS Projesi'nde yerlilik oranının artırılması hedefleniyor. Yerlileştirme hedefinin proje sonuna kadar en az 10 milyar dolara çıkarılması için çalışmalar başlatıldı. 2024 yılı Mart ayı itibarıyla yerli katkı oranı, ekipman, malzeme ve hizmetler dikkate alındığında yüzde 56,30 ile 8 milyar 227 milyon 964 bin dolar, maaş, vergi, lisans ve harçlar da eklendiğinde ise yüzde 58,66 ile 9 milyar 853 milyon 45 bin dolara ulaştı. 2025 yılında yerli katkı miktarının yaklaşık 8,7 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
