ABD Başkanı Donald Trump, İran ile sürdürülen olası anlaşma müzakerelerinde yeni bir boyut açarak, Tahran yönetiminin İbrahim Anlaşmaları'na dahil olması şartını gündeme getirdi. Trump, "Ya herkes için harika bir anlaşma olacak ya da hiç anlaşma olmayacak" diyerek müzakerelerin hassasiyetine dikkat çekti.
İBRAHİM ANLAŞMALARI VE BÖLGESEL BARIŞ VİZYONU
Sosyal medya platformu Truth üzerinden yaptığı açıklamalarda Trump, geçtiğimiz hafta sonu Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Mısır, Ürdün, Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin liderleriyle yaptığı görüşmelere atıfta bulundu. Bu liderlere eş zamanlı olarak İbrahim Anlaşmaları'nı imzalamaları gerektiğini söylediğini belirten Trump, bu anlaşmaların Orta Doğu'ya 5000 yıldır ilk kez gerçek güç, kuvvet ve barış getireceğini savundu. Trump, "Suudi Arabistan ve Katar'ın derhal imzalamasıyla başlamalı ve diğer herkes de aynı yolu izlemelidir. Eğer imzalamazlarsa, kötü niyet gösterdikleri için barış anlaşmasının parçası olmamalılar." ifadeleriyle bu ülkelerin anlaşmaya katılımının önemini vurguladı. Trump, birçok liderle yaptığı görüşmelerde, İran'ın da İbrahim Anlaşmaları'nın bir parçası olmaktan "onur duyacaklarını" söylediğini aktardı. ABD Başkanı, "Eğer İran benimle anlaşma imzalarsa, ABD Başkanı olarak, onların da bu eşsiz Dünya Koalisyonu'nun bir parçası olmaları benim için bir onur olacaktır." diyerek İran'a yönelik bu teklifini netleştirdi.
İRAN'IN KATAR ZİYARETİ VE ANLAŞMA SİNYALLERİ
Bu gelişmeler yaşanırken, İran'dan da dikkat çekici adımlar geldi. İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Galibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İran arasındaki çatışmayı sona erdirecek olası bir anlaşma konusunda Katar Başbakanı ile görüşmek üzere Doha'ya gitti. Görüşmelerin öncelikli olarak Hürmüz Boğazı'nın yönetimi ve İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokuna odaklandığı belirtiliyor. Nihai bir anlaşmanın parçası olarak dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını görüşmek üzere İran Merkez Bankası Başkanı da heyette yer aldı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ABD ile bir anlaşma taslağı üzerinde anlaştıklarını ancak yakın zamanda bir anlaşmaya varılacağını kimsenin kesin olarak söyleyemeyeceğini ifade etti. Sözcü, potansiyel anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın yönetimiyle ilgili belirli ayrıntılar içermediğini, boğazın yönetiminin kıyı ülkelere ait olduğunu vurgularken, geçişlerden geçiş ücreti alınmayacağını ancak sağlanacak hizmetlerin bir bedeli olmasının normal olduğunu belirtti.
ULUSLARARASI TEPKİLER VE İSRAİL'İN TALEPLERİ
Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, ABD ve İran arasındaki savaşı sona erdirme konusunda "işlerin doğru yönde ilerlediğini" belirterek arabuluculuk çalışmalarının ilerleme kaydettiğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise "ya iyi bir anlaşma yapacaklarını ya da başka bir yolla anlaşacaklarını" ifade etti. Rubio, diplomasiye her türlü şansı vereceklerini ancak "boğazı açma ve nükleer mesele konusunda çok gerçek, önemli ve sınırlı zamanlı bir müzakereye girmek için masada oldukça sağlam şeyler var" dedi. Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump ile İran ile yapılacak herhangi bir nihai anlaşmanın Tahran'ın oluşturduğu nükleer tehdidi ortadan kaldırması gerektiği konusunda hemfikir olduklarını söyledi. Netanyahu, İran'ın nükleer zenginleştirme tesislerinin sökülmesini ve zenginleştirilmiş nükleer malzemenin topraklarından çıkarılmasını talep etti.
