ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere rehberlik etme amacıyla başlattığı 'Özgürlük Projesi'nin daha ilk gününde apar topar iptal edilmesi, kulislerde şaşkınlık yarattı. Trump, bu kararı Pakistan'ın arabuluculuk çabalarına gölge düşürmemek olarak açıklasa da, gerçek nedenin Suudi Arabistan'ın sert tepkisi olduğu ortaya çıktı. NBC News'in haberine göre, Suudi Arabistan'ın hava üslerini ABD uçaklarına kapatma tehdidi, Trump'ı geri adım atmaya zorladı. Bu üsler, operasyonun bel kemiğini oluşturuyordu.
SUUDİ ARABİSTAN'DAN SERT TEPKİ
İki ABD'li yetkilinin aktardığı bilgilere göre, 'Özgürlük Projesi' operasyonu Suudi Arabistan'ın beklenmedik ve sert tepkisiyle karşılaştı. Riyad yönetimi, operasyonun sosyal medya üzerinden duyurulmasından önce Trump'ın kararından habersiz olduğunu ve bu aceleci yaklaşıma şaşırdığını belirtti. Ardından ise misilleme kararı alarak, Amerikan uçaklarının Prens Sultan Hava Üssü'nü kullanmasını yasakladı. Ayrıca Amerikan ordusunun operasyonu desteklemek adına Suudi hava sahasından geçişine de izin verilmeyeceği açıklandı. Kaynaklara dayandırdığı yazısında DropSite muhabiri de benzer bir kararı Kuveyt'in de alarak hava sahasını ABD uçaklarına kapadığını belirtti. Bu kriz, operasyonun başlamasından yaklaşık 36 saat sonra durdurulmasına yol açtı.
KRİZ ÇÖZÜLEMEDİ, OPERASYON DURDU
Trump ile Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasındaki telefon görüşmesi sorunu çözmeye yetmedi. Başkan, bu kriz üzerine Amerikan ordusunun kritik hava sahasına erişimini yeniden kazanmak için operasyonu duraklatmak zorunda kaldı. Diğer Körfez müttefikleri de bu süreçte hazırlıksız yakalandı. Katar liderleriyle ancak çabalar başladıktan sonra iletişim kurulabildi. Bir Suudi kaynak, Trump ve veliaht prensin düzenli olarak temas halinde olduğunu belirterek, "Bu plandaki asıl sorun her şeyin gerçek zamanlı olarak çok hızlı gelişmesi oldu. Suudi Arabistan savaşı bitirmek için Pakistan tarafından yürütülen diplomatik çabaları çok desteklemektedir" yorumunu yaptı. Beyaz Saray yetkilileri bölge müttefiklerinin önceden haberdar edildiğini iddia etse de, diplomatlar farklı bir tablo çiziyor. Ummanlı bir diplomat, ABD'nin duyuruyu yapana kadar kendileriyle koordinasyon kurmadığını söyledi ve "ABD operasyonu duyurdu ve ardından bizimle koordinasyon sağladı. Biz bu duruma asla üzülmedik veya sinirlenmedik" dedi. Trump operasyonun amacını İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ablukasını kırmak olarak tanımlamıştı. Pentagon yetkilileri bu operasyonu övse de, Başkan’ın ani kararı tüm planları boşa çıkardı. Amerikan ordusu için bölgedeki ortakların işbirliği hayati bir önem taşıyor ve bu izinlerin çekilmesi operasyonun askeri kapasitesini doğrudan etkisiz bıraktı. Trump sosyal medyadaki paylaşımında operasyonun kısa bir süreliğine duraklatıldığını duyurarak, daha sonra devam edeceğini ima etti.
