DÜNYA
Yayınlanma : 08 Mart 2026 12:45
Düzenleme : 08 Mart 2026 12:45

Trafik ışıklarında siyah kutu dönemi başladı: İşte detaylar

Trafik ışıklarında siyah kutu dönemi başladı: İşte detaylar
Trafik ışıklarında kullanılan yeni nesil siyah kutular, kavşaklardaki trafik akışını daha verimli hale getiriyor ve bekleme sürelerini azaltıyor.

Şehir içi ulaşımda dijitalleşme hız kazanırken, trafik ışıklarındaki yenilikler de dikkat çekiyor. Türkiye'de de uygulanmaya başlayan direk üstü siyah kutular, ceza kesen kameralar değil, 'Multi-Lane Radar' (MLR) yani çok şeritli radar sensörleri olarak biliniyor.

YER ALTI SENSÖRLERİ YERİNİ BIRAKIYOR

Geleneksel sistemlerde araç algılamak için yer altına yerleştirilen indüktif döngüler, fiziksel hasarlar ve hatalar nedeniyle yerini bu yeni nesil radar sistemlerine bırakıyor. Siyah kutular, mikrodalga sinyalleri göndererek kavşaktaki araçların sayısını, hızını ve ışığa olan mesafesini milimetrik olarak ölçebiliyor. Bu sayede, araçların tipi ve konumu hatasız bir şekilde sisteme aktarılıyor.

KIRMIZI IŞIKTA BEKLEME SÜRESİ AZALIYOR

Bu sistemlerin amacı, kavşaklardaki 'hayalet beklemeleri' ortadan kaldırmak. Sensörler, yolda araç bulunmadığında kırmızı ışık süresini kısaltarak, yoğun trafik yönüne daha uzun süre yeşil ışık vermekte. Böylece trafik ışıkları daha hızlı tepki vererek akıcılığı artırıyor. Trafik mühendisleri, bu radar sistemlerinin kullanıldığı yerlerde sürücülerin yeşil ışığa denk gelme oranının yüzde 70 seviyelerine ulaştığını ifade ediyor. Yeni nesil radar kutuları, motorlu taşıtların yanı sıra bisikletlileri ve yayaları da algılayarak verileri sisteme dahil ediyor. Kavşaktaki yaya yoğunluğu veya bir bisikletlinin yaklaşma hızı, trafik ışığının sıralamasını otomatik olarak güncelleyebiliyor. Bazı bölgelerde beyaz renkte görülebilen bu kutular, sert fren yapma zorunluluğunu azaltarak kaza riskini düşürüyor ve yakıt tasarrufuna katkı sağlıyor. Dijitalleşme süreciyle birlikte trafik lambalarına klasik üç rengin dışında 'beyaz ışık' eklenmesi için ABD'de pilot çalışmalar yürütülüyor. Otonom araçların yoğun olduğu kavşaklarda devreye girecek olan beyaz ışık, trafiği %10 oranında hızlandırmayı hedefliyor. Beyaz ışık yandığında insan sürücüler için kural ise oldukça basit: 'Önündeki aracı takip et.' Otonom araçlar kendi aralarında iletişim kurarak geçişi koordine ederken, arkadaki sürücüler sadece öndeki araca göre hareket edecek. Otonom araç sayısı azaldığında ise sistem otomatik olarak klasik kırmızı-sarı-yeşil düzenine geri dönecek.