İngiltere merkezli saygın yayın organı The Economist, Türkiye ile İsrail arasındaki giderek tırmanan gerilimi mercek altına alan çarpıcı bir analiz yayımladı. Yıllardır süregelen karşılıklı sert söylemlerin, 2023'te Gazze'de başlayan olayların ardından daha da şiddetlendiği belirtilen analizde, bu durumun artık kontrolden çıkma noktasına geldiği uyarısı yapılıyor.
İran ve Suriye Faktörü Gerilimi Tırmandırıyor
Analizde, İsrailli siyasetçilerin Türkiye'yi İran ile aynı tehlike kategorisine koyduğu vurgulanıyor. Özellikle 23 Haziran'da bir İsrailli bakanın, Türkiye ve Suriye'yi kendi ülkesi için İran kadar büyük bir tehdit olarak tanımladığı hatırlatılıyor. Bu gerilim hattına bir de 28 Haziran'da İsrail'in 1915 olaylarını soykırım olarak tanıması eklenince tansiyon daha da yükseldi. Buna karşılık Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Gazze'deki durumu 'soykırım' olarak nitelendirerek uluslararası platformda savunuyor ve İsrail'in Suriye ile Lübnan'daki operasyonlarının Türkiye için bir tehdit oluşturduğunu dile getiriyor.
Karşılıklı 'Kuşatma' Korkusu ve F-35 Paniği
Önümüzdeki ekim ayında sandık başına gidecek olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, 'kuşatılmış İsrail' anlatısını sürdürme ihtiyacında olduğu ve bu nedenle dikkatleri başka yöne çekmeye çalıştığı yorumu yapılıyor. Analiz, her iki ülkenin de diğer tarafından kuşatılma endişesi taşıdığını öne sürüyor. İsrail'in, Türkiye'nin Suriye'deki varlığı ve Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ile kurduğu askeri iş birliklerine dikkat çektiği belirtilirken, Türkiye'nin ise İsrail'in Gazze, İran ve Lübnan'daki eylemlerinin yanı sıra terör örgütleriyle olan ilişkisine odaklandığı ifade ediliyor. Bu noktada, İran'daki savaşın Türkiye için yeni bir alarm nedeni olduğu, zira Ankara'nın İran devletinin çökmesi, sınırlarında mülteci krizi ve ticaret yollarının sekteye uğraması ihtimalinden endişe duyduğu belirtiliyor. Diğer yandan Doğu Akdeniz'de İsrail'in Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile geliştirdiği iş birliği de Türkiye'nin bölgedeki etkisini sınırlamaya yönelik bir başka gerilim unsuru olarak öne çıkıyor. İsrail'i alarma geçiren bir diğer gelişme ise Türkiye'nin ABD'den sipariş ettiği F-35 savaş uçaklarını yeniden güvence altına alma çabaları. Washington Yakın Doğu Politikaları Enstitüsü'nden Soner Çağaptay'a göre, İsrail'in son dönemdeki sert çıkışlarının temelinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın olası bir F-35 hamlesini engelleme isteği yatıyor.