Dünya genelinde ekonomik krizler ve yoksullukla mücadele eden milyonlarca insan varken, lüks tüketim alışkanlıkları hız kesmiyor. Türkiye'de ve dünyada, giyimden eğlenceye, konuttan araç alımına kadar pek çok alanda popüler kültür takip ediliyor ve lüks harcamalardan vazgeçilmiyor. Bu durum, toplumsal eşitsizliklerin gölgesinde süren bir tüketim yarışına işaret ediyor.
VİRAL OLAN KUPA İZDİHAMA YOL AÇTI
ABD merkezli kahve zinciri Starbucks'ın 'Bearista Cup' adlı ayıcıklı cam kupası, bu lüks tüketim çılgınlığının ulaştığı boyutu net bir şekilde ortaya koydu. İlk olarak geçtiğimiz kasım ayında ABD'de 29.95 dolardan satışa çıkan ve sınırlı sayıda üretilen bardak, hızla tükendi. Müşteriler, sabahın erken saatlerinde mağazalar önünde kuyruğa girerek saatlerce bekledi, hatta Teksas'ta kavgalar yaşandı ve polis müdahale etmek zorunda kaldı. Kupayı alabilen bazı kişiler, ürünü internette 50 bin dolara varan fiyatlarla karaborsada satışa sundu.
TÜRKİYE'DE DE BENZER MANZARALAR YAŞANDI
Bardak, geçtiğimiz salı günü İngiltere'de 27.95 sterline satışa sunulur sunulmaz tükendi ve bazı platformlarda 650 sterline kadar yeniden satıldı. Türkiye'de ise iki gün önce 2 bin TL'den satışa çıkarılan ve kişi başı bir adetle sınırlı olan kupa, benzer bir hızla tükendi. Karaborsaya düşen ürün, ilan sitelerinde 50 bin TL fiyat etiketiyle yeniden satışa sunuldu. Bu durum, sosyal medyada tepkilere neden olurken, bir kullanıcının 'Popüler kültür kölesi olmaktan niye utanıyım ki?' yorumu dikkat çekti.
UZMANLAR TÜKETİMİN ARKA PLANINI AÇIKLIYOR
Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Barış Erdoğan, Starbucks gibi markaların sınırlı üretimle 'kıtlık hissi' yaratarak insanların rasyonel davranmasını zorlaştırdığını belirtti. Erdoğan, burada satın alınanın bir nesneden çok, statü hissi ve anlatılabilir bir hikâye olduğunu vurguladı. Uzman Psikolog Kerem Gümüş ise, insanların ihtiyaçlarını değil, eksiklik hissini satın almaya çalıştığını, bunun da tüketimi kişisel bir tercihten toplumsal bir meseleye dönüştürdüğünü ifade etti.