Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel petrol piyasasına ilişkin yaptığı kritik değerlendirmede, Orta Doğu'daki savaşın yarattığı arz kesintisinin beklentilerin üzerinde fiyat artışına yol açmadığını ancak piyasanın tamponlarının hızla tükendiği uyarısında bulundu. IMF'nin Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov imzalı blog yazısı, petrol piyasasının savaş şokunu absorbe ettiğini ancak bu durumun sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.
ARZIN TOPARLANMASI HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Yazıda, ham petrol fiyatlarının varil başına 90 ila 100 dolar aralığında dengelenmesinin ilk etapta korkulanın altında kaldığı belirtilirken, bu durumun daha düşük talep, artan üretim ve stokların kullanılması gibi faktörlere bağlandığı ifade edildi. Ancak bu tamponların büyük ölçüde tüketildiği ve piyasanın kırılganlaştığına dikkat çekildi. Mayıs ayı sonu itibarıyla normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük miktarına denk gelen 1,1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşmadığı ve bu arz açığının geçmişteki büyük krizleri aştığı kaydedildi.
YEDEK KAPASİTE DARALIYOR, DÜNYA ZAYIFLIYOR
IMF, özellikle Hürmüz Boğazı gibi kritik petrol geçiş noktalarındaki belirsizliklerin sürdüğünü ve nakliye faaliyetleri ile sigorta hizmetlerinin ne zaman normale döneceğinin bilinmediğini belirtti. Sektör tahminlerine göre, bu kritik su yolunun tamamen yeniden açılsa dahi petrol akışının önemli ölçüde normale dönmesi 2 ila 3 ayı bulabilir. Daha da endişe verici olan ise uzun süreli üretim durmalarının, özellikle finansman sıkıntısı çeken bölgelerde kalıcı üretim kayıplarına yol açabilme potansiyeli. IMF, "Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak" diyerek küresel ekonominin geleceğine dair karanlık bir tablo çizdi.
