Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) başkanları, Ortadoğu'daki savaşın küresel ekonomi, enerji ve ticaret üzerindeki yıkıcı etkilerine dair ciddi uyarılarda bulundu.
EKONOMİK RİSKLER VE ASİMETRİK ETKİLER
Dört büyük uluslararası kurumun temsilcileri, nisan ayında oluşturulan ve Ortadoğu'daki çatışmaların etkilerini en üst düzeyde yönetmeyi amaçlayan koordinasyon grubunun bir parçası olarak 28 Mayıs'ta bir araya geldi. Bu toplantının ardından yayınlanan ortak bildiride, savaşın enerji arzı, gıda güvenliği ve ekonomik faaliyetler üzerinde 'önemli ve oldukça asimetrik' etkilere yol açtığı vurgulandı. Bildiride, küresel ekonominin dirençli yapısına rağmen, çatışmaların daha yüksek yakıt ve gübre fiyatları, artan belirsizlik ve istihdam üzerindeki olumsuz etkileriyle en kırılgan ülkeleri orantısız bir şekilde vurduğu belirtildi. Özellikle ekim sezonuna girilirken gübre fiyatlarındaki artışın büyük endişe kaynağı olduğu ifade edildi.
YAKIT GÜVENLİĞİ TEHLİKEDE
Hürmüz Boğazı'ndaki büyük arz kesintilerine paralel olarak küresel petrol stoklarının rekor bir hızla azaldığına dikkat çekildi. Açıklamada, "Gemi trafiği akışı normale dönmezse, kuzey yarım kürede yaz aylarındaki en yüksek petrol talebi öncesinde küresel petrol stoklarının hızla tükenmeye devam etmesi, yakıt güvenliği, piyasa koşulları ve daha geniş çaplı ekonomik dayanıklılık açısından giderek artan riskler oluşturacaktır." denildi. Bu durum, küresel enerji piyasalarındaki istikrarı ve dolayısıyla ekonomik sürdürülebilirliği ciddi şekilde tehdit ediyor.
KOORDİNASYON VE ŞEFFAFLIK VURGUSU
Toplantıda, en çok etkilenen bölgelerdeki durumu değerlendirmek ve ihtiyaç sahiplerine yönelik destekleri koordine etmek amacıyla çok taraflı ve ikili eylemlerle kolektif desteği artırma yolları ele alındı. Gübre tedarik zincirleri ve enerji/ekonomi alanındaki gelişmelerin yakından izlenmesinin önemi vurgulanırken, hükümetlerin çatışmanın ekonomik etkileriyle başa çıkmak için aldığı önlemlerin takip ve analiz edildiği belirtildi. Kurumlar, durum geliştikçe yakın temas halinde kalacaklarını ve en çok etkilenen ülkeleri ile küresel ekonomik istikrarı desteklemek için çabalarını koordine etmeyi sürdüreceklerini taahhüt ettiler.
