Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki hakimiyet mücadelesi, karşılıklı saldırılar ve diplomatik restleşmelerle birlikte giderek tırmanıyor. Bu tehlikeli tırmanış, küresel petrol piyasalarında endişe verici bir yükselişe yol açarken, çatışmaların Yemen ve Suudi Arabistan hattına kadar sıçraması, bölgedeki istikrarı daha da tehdit eder hale getirdi.
BOĞAZIN KONTROLÜ VE MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER
ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü devralma ve güvenliğini sağlama niyetini açıklaması, tansiyonu daha da artırdı. Trump ayrıca, boğazdan geçen ticari gemilerden güvenlik maliyetlerini karşılamak üzere yüzde 20 oranında bir ödeme alınacağını duyurdu. Bu hamleye karşılık olarak İran, ABD'nin bu stratejik su yolunun yönetimine müdahale etmesine kesinlikle izin vermeyeceğini bildirdi ve Körfez ülkelerinin ABD ile işbirliği yapmasının bir 'savaş eylemi' olarak değerlendirileceği yönünde sert bir uyarıda bulundu.
KARŞILIKLI SALDIRILAR VE PETROL FİYATLARINDAKİ DALGALANMA
Bu diplomatik ve askeri restleşmelerin yanı sıra, taraflar arasındaki saldırılar da devam etti. İran medyası, ABD'nin ülkenin güneybatısındaki petrol üretim bölgelerine yönelik saldırılarında iki kişinin hayatını kaybettiğini ve üç kişinin yaralandığını bildirdi. ABD ordusu ise İran'daki hava savunma sistemleri, kıyı radarları ve füze tesislerini hedef aldığını açıkladı. Bu karşılıklı eylemler, Brent petrolün varil fiyatını 80 doların üzerine taşıyarak küresel enerji piyasalarında belirgin bir dalgalanmaya neden oldu.
GERİLİM YEMEN'E UZANDI VE ATEŞKES RİSKİ
En endişe verici gelişmelerden biri ise bölgedeki gerilimin Yemen'e kadar uzanması oldu. İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'daki Abha Uluslararası Havalimanı'nı balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını duyurdu. Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti, Sana Havalimanı'na yönelik saldırının İran'dan gelen bir uçağın inişini engellemek amacıyla yapıldığını belirtti. Bu durum, Yemen'de 2022'den bu yana büyük ölçüde korunan ateşkesin bozulabileceği endişesini artırırken, ABD-İran çatışmasının Körfez genelinde daha geniş çaplı bir savaşa dönüşme riskini de güçlendiriyor. İran Dışişleri Bakanlığı, Katar, Pakistan ve Umman gibi ülkelerin arabuluculuğunda gerilimi düşürmeye yönelik temasların sürdüğünü belirtse de, ABD'nin yeni saldırılarının diplomatik çabaları sekteye uğrattığı yönündeki iddialar dikkat çekiyor.
