New York Times'ın (NYT) haberine göre, 1951'de ABD ile Danimarka arasında imzalanan 'Grönland'ın Savunulmasına İlişkin Anlaşma', Washington yönetimine adada askeri üsler kurma, personel yerleştirme ve hava-deniz trafiğini kontrol etme yetkisi tanıyor. Bu anlaşma, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını büyük ölçüde genişletiyor.
ABD'NİN GENİŞ YETKİ ALANI
Anlaşma, ABD'ye Grönland'da askeri tesisler inşa etme, işletme ve bakımını yapma konusunda geniş yetkiler veriyor. 2004'te güncellenen metin, Grönland'ın yarı özerk yönetimine de söz hakkı tanıyor ve ABD'nin askeri faaliyetlerinde 'önemli değişiklikler' öncesinde Danimarka ve Grönland'la istişare yapılmasını şart koşuyor. Bu durum, ABD'nin adadaki hareket kabiliyetini artırırken, yerel yönetimin de sürece dahil olmasını sağlıyor.
ARAŞTIRMACILARIN ÇARPICI YORUMLARI
Danimarka Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü'nden Mikkel Runge Olesen, 'ABD, Grönland'da o kadar serbest hareket edebilir ki neredeyse istediği her şeyi yapabilir' diyerek durumu vurguladı. Olesen, ABD'nin taleplerini karşılamanın zor olmayacağını belirtirken, Danimarka'nın adayı satma yetkisine sahip olmadığını da ekledi. Savunma analisti Peter Ernstved Rasmussen ise, ABD'nin makul taleplerine her zaman olumlu yanıt alacağını savundu. Eski parlamenter Jens Adser Sorensen, güvenlik endişeleri varsa anlaşma mekanizmalarının neden kullanılmadığını sorguladı ve 1946'da Danimarka'nın 100 milyon dolarlık altın karşılığında Grönland'ı satma teklifini reddettiğini hatırlattı. Ayrıca, Grönland halkının yüzde 85'inin ABD'nin adayı devralmasına karşı çıktığını ifade etti.
STRATEJİK KONUM VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER
Grönland'ın stratejik konumu ve buz altındaki kritik mineral rezervleri, Washington'ın ilgisini çekiyor. Grönlandlı yetkililer, uluslararası işbirliğine açık olduklarını vurgularken, eski ABD Başkanı Trump, Rusya ve Çin'in varlığını gerekçe göstererek 'Ulusal güvenliğimiz açısından Grönland'a ihtiyacımız var' demişti. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise bu açıklamalara sert tepki göstermişti.