DÜNYA
Yayınlanma : 25 Nisan 2026 16:42
Düzenleme : 25 Nisan 2026 16:42

Etna'nın sırrı çözüldü: Yer altının 80 km altından gelen magma paniğe yol açtı

Etna'nın sırrı çözüldü: Yer altının 80 km altından gelen magma paniğe yol açtı
Etna Yanardağı'nın sırrı çözüldü: Bilim insanları, lavların yerin 80 km altındaki kadim bir magma havuzundan geldiğini keşfetti. Bu nadir beslenme mekanizması, jeoloji kitaplarını baştan yazdırırken, olası bir artış paniğe neden oluyor.

Sicilya Adası'nın sembolü Etna Yanardağı'nın neden bu kadar sık ve farklı lav püskürttüğüne dair uzun süredir devam eden jeolojik gizem, son araştırmalarla aydınlatıldı. Bilim insanları, Etna'nın lavlarının kimyasının, yerin yaklaşık 80 kilometre derinliğinde, üst manto ve levha tabanı arasında sıkışmış kadim bir magma havuzundan geldiğini ortaya çıkardı. Bu durum, jeoloji literatüründe yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.

Etna\

ETNA'NIN NADİR BESLENME KAYNAĞI

Normalde yanardağlar levha hareketleri veya sıcak noktalarla oluşurken, Etna'nın konumu dalma-batma bölgesinde yer almasına rağmen lavlarının Hawaii gibi sıcak nokta volkanlarıyla benzerlik göstermesi kafa karıştırıyordu. Ancak yapılan lav örnekleri analizi, son 500 bin yıldır Etna'nın magma bileşiminde hiçbir değişikliğin olmadığını gösterdi. Bu tutarlılık, yanardağın sürekli yeni magma üretmek yerine, derinlerdeki sabit bir kaynaktan beslendiğini kanıtlıyor.

JEOLOJİ KİTAPLARI YENİDEN YAZILACAK

Araştırmacılar, Etna'yı 'petit-spot' yani 'küçük nokta' volkanı olarak nitelendiriyor. Afrika levhasının Avrasya levhasının altına dalmasıyla oluşan yoğun basınç, yer kabuğunun derinliklerinde hapsolmuş eski magmanın çatlaklardan sızarak yüzeye ulaşmasına neden oluyor. Bu tür bir beslenme mekanizmasının Etna gibi devasa bir volkanda gözlemlenmesi, bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Etna'nın eteklerinde milyonlarca insanın yaşadığı göz önüne alındığında, bu 'derin sızıntı'nın anlaşılması, olası patlamaların öngörülmesi açısından hayati önem taşıyor. Sızıntıdaki olası bir artış ihtimali ise bilim insanlarında ciddi bir paniğe yol açmış durumda.