Bilim insanları, insan kaynaklı sera gazı salımlarının Dünya'nın dönüş hızını değiştirerek günlerin uzamasına neden olduğunu ortaya koydu. Bu durum, zaman ölçüm sistemleri ve küresel teknoloji altyapısı için ciddi sonuçlar doğurabilir.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN GÖRÜNMEZ ETKİSİ
İklim değişikliğinin etkileri sadece biyolojik çeşitlilik kaybı, aşırı hava olayları veya deniz seviyesinin yükselmesiyle sınırlı kalmıyor. Son araştırmalar, insan faaliyetlerinin gezegenimizin dönüş hızını etkilediğini ve bunun sonucunda günlerimizin uzadığını gösteriyor. ETH Zürih'ten Prof. Benedikt Soja, BBC'ye yaptığı açıklamada, son 100 yılda iklim değişikliğiyle gezegeni bu ölçekte etkileyebilmenin büyüleyici olduğunu belirtiyor. Bu etkinin, gezegenin dönüşünü etkileyen diğer tüm faktörlerden daha baskın olabileceği düşünülüyor.
BUZULLAR ERİYOR, DÜNYA YAVAŞLIYOR
Küresel ısınmanın en belirgin sonuçlarından biri, Kuzey ve Güney Kutbu'ndaki dev buz kütlelerinin erimesi. Antarktika ve Grönland'dan her yıl milyarlarca ton buz eriyor. Bu kütle hareketi, Dünya'nın şeklini değiştirerek onu daha basık hale getiriyor ve kütlenin dönüş ekseninden uzaklaşmasına neden oluyor. Fizik kurallarına göre, kütle dönüş ekseninden uzaklaştıkça atalet momenti artar ve bu da dönüş hızının yavaşlamasına yol açar. Buz patencisinin kollarını açtığında yavaşlamasına benzetilen bu durum, Dünya'nın dönüşünün yavaşlaması ve günlerin uzaması anlamına geliyor. 2000 yılından sonra hızlanan buz erimesiyle, gün uzunluğundaki değişim yüzyılda 1,3 milisaniyeye ulaşırken, en kötü senaryoda bu oran 2100'e kadar yüzyılda 2,6 milisaniyeye çıkabilir.
ZAMANIN İNCE AYARI BOZULUYOR MU?
Günlük yaşamda fark edilmesi zor olsa da, bu milisaniyelik değişimler, hassas biçimde senkronize edilmiş küresel teknoloji altyapısı için önemli sorunlar yaratabilir. Uluslararası Atomik Zaman (TAI), Evrensel Zaman (UT1) ve Koordine Evrensel Zaman (UTC) gibi zaman ölçüm sistemleri, bu değişimlere uyum sağlamakta zorlanıyor. UTC ile UT1 arasındaki farkı belirli bir sınırın altında tutmak için kullanılan 'artık saniye' uygulaması, düzensizliği nedeniyle dijital çağda aksamalara yol açabiliyor. 2012'de yaşanan bir artık saniye krizi, birçok büyük platformda sorunlara neden olmuş ve uçuş gecikmelerine yol açmıştı. Bu durum, gelecekte daha sık yaşanabilecek zamanlama sorunlarının habercisi olabilir.
