DÜNYA
Yayınlanma : 06 Mayıs 2026 23:52
Düzenleme : 06 Mayıs 2026 23:52

Donmuş toprakların sırrı çözüldü: Alaska nehirleri pas rengine büründü

Donmuş toprakların sırrı çözüldü: Alaska nehirleri pas rengine büründü
Küresel ısınma nedeniyle eriyen permafrost, Alaska nehirlerini pas rengine çeviriyor. Metal ve minerallerin suya karışmasıyla oluşan bu durum, su canlılarını ve ekosistemi tehdit ediyor.

Alaska'nın kuzeyinde, küresel ısınmanın tetiklediği permafrostun erimesiyle nehirlerin rengi değişmeye başladı. Yıllardır donmuş halde bekleyen toprakların çözülmesi, içerdiği metal ve minerallerin sulara karışmasına yol açıyor.

Donmuş toprakların sırrı çözüldü: Alaska nehirleri pas rengine büründü 1

KİMYASAL REAKSİYONLAR RENGİ DEĞİŞTİRİYOR

Bilim insanları, eriyen donmuş toprağın su ve oksijenle teması sonucu kimyasal reaksiyonların tetiklendiğini açıklıyor. Bu reaksiyonlar sonucunda demir, alüminyum, çinko ve kadmiyum gibi metaller suya karışarak nehirlerde pas rengi, yani turuncu bir görüntü oluşturuyor. Uzmanlar, bu durumun maden bölgelerindeki asitli su kirliliğini andırdığını belirtiyor.

EKOSİSTEM TEHLİKEDE

Araştırmalar, Alaska'daki Brooks Range bölgesindeki Salmon River başta olmak üzere onlarca akarsuyun benzer bir dönüşüm geçirdiğini gösteriyor. Bazı bölgelerde su rengi tamamen değişirken, ağır metal oranlarında ciddi bir artış gözlemleniyor. Uzmanlar, bu durumun su canlıları için belirlenen güvenli sınırları aştığını ve özellikle somon balıkları gibi tatlı su türlerini olumsuz etkilediğini vurguluyor. Yüksek demir yoğunluğunun balıkların solungaçlarını tıkayarak oksijen alımını zorlaştırdığı, nehir tabanındaki tortuların ise balık yumurtalarına zarar vererek besin zincirini tehdit ettiği belirtiliyor. Bu durumdan bölgedeki diğer yaban hayatının da dolaylı olarak etkilenebileceği ifade ediliyor. Bilim insanları, bu sorunun tek bir kaynaktan değil, genişleyen eriyen donmuş toprak alanlarından kaynaklandığı için basit bir temizlikle çözülemeyeceğini vurguluyor. Küresel ısınmanın devam etmesi halinde, Alaska'daki daha fazla nehrin benzer bir renge bürünebileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar.