Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yayımlanan son veriler, sanayinin lokomotifliğini büyük ölçekli kuruluşların üstlendiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. 2025 yılında girişimlerin üretimden gerçekleştirdiği satışlar, bir önceki yıla göre yüzde 27,7'lik bir artışla 24 trilyon 28,7 milyar liraya ulaşırken, bu pastanın yaklaşık %46,2'lik gibi devasa bir dilimi, yalnızca Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun satışlarından oluştu. Bu rakamlar, ekonomimizin omurgasını oluşturan büyük sanayi devlerinin üretim ve ihracattaki kritik rolünü bir kez daha gözler önüne seriyor.
BÜYÜK SANAYİ, ÜRETİMİN KAPTANI
İSO 500 araştırmasının detaylarına bakıldığında, bu dev şirketlerin üretimden satışları 2025'te %28'lik bir sıçramayla 8,7 trilyon liradan 11,1 trilyon liraya yükseldi. Bu artış, ülke genelindeki toplam üretimden satışlardaki %27,7'lik artışla neredeyse aynı seviyede. Kısacası, her iki liralık üretim satışının bir lirası bu 500 büyük kuruluştan geliyor. Bu durum, Türkiye'de sanayi üretiminin büyük ölçekli işletmelerde yoğunlaşma eğiliminin devam ettiğini ve bu firmaların ekonomiyi adeta bir gemi gibi sevk ettiğini gösteriyor.
SEKTÖRLERİN PAYLAŞIMI VE TEKNOLOJİ GERÇEĞİ
TÜİK verilerine göre, üretimden satışlarda en büyük payı %15,5 ile gıda sanayi alırken, onu %10,2 ile ana metal sanayi ve %9,7 ile motorlu kara taşıtları imalatı izliyor. Özellikle otomotivde üretim satışlarının %83,1'inin yalnızca beş ilde yoğunlaşması dikkat çekici. Kocaeli, Bursa ve Sakarya bu alanda başı çekiyor. Öte yandan, imalat sanayisinde yüksek teknolojili ürünlerin payının %3,6 gibi sınırlı kalması, orta-düşük ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin hakimiyetini sürdürdüğünü gösteriyor. Bu tablo, Türkiye sanayisinin hem iç pazara hem de ihracata yönelik güçlü üretim kapasitesine sahip olduğunu teyit ederken, büyük ölçekli sanayinin ekonomideki vazgeçilmez ağırlığını bir kez daha vurguluyor.
