Çin Ticaret Bakanlığı, Hollanda merkezli yarı iletken üreticisi Nexperia'nın Çinli çalışanların bilişim sistemlerine erişimini kesmesi üzerine yeni bir küresel çip krizi uyarısında bulundu. Reuters'ın bildirdiğine göre, 3 Mart akşamı başlayan bu erişim engellemesi sonrasında Pekin yönetimi, bu adımın yeni çatışmalara yol açacağını duyurdu. Çin, olası bir küresel çip kıtlığının tüm sorumluluğunun Hollanda'ya ait olacağını vurguladı.
Nexperia'nın küresel etkisi ve krizin kökenleri
Transistör ve diyotlarda küresel pazarın yaklaşık %40'ını elinde bulunduran Nexperia, yalnızca otomotiv sektörü için değil, tüketici elektroniği, bilgisayar güç kaynakları ve anakartlar gibi geniş bir alanda kullanılan yarı iletkenler üretiyor. Bu durum, olası bir tedarik kesintisinin otomotiv endüstrisinin ötesinde yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Krizin temelinde, Ekim ayında Hollandalı yetkililerin yönetimsel zafiyetler ve Avrupa'nın ekonomik güvenlik risklerini gerekçe göstererek Nexperia'nın Çinli ana şirketi Wingtech Technology'den el koyması yatıyor. Çin ise bu adıma misilleme olarak Çin yapımı Nexperia çiplerine ihracat kontrolleri getirmişti. Bu durum, diplomatik görüşmelerle kısmen yatışsa da, öncesinde Honda, Nissan, Volkswagen ve Bosch gibi devlerin üretimlerini ciddi şekilde aksatmıştı.
Hollanda cephesinden ve Çin'den sert açıklamalar
Nexperia Hollanda, Cuma günü yaptığı açıklamada Çinli personelin hesaplarını kapattığı yönündeki iddiaları yalanlamadı, ancak bu kısıtlamanın şirketin Guangdong eyaletindeki montaj ve test tesisindeki üretimi etkilediği iddialarını reddetti. Buna karşılık, Çin Ticaret Bakanlığı, Hollandalı şirketin normal üretim ve operasyon süreçlerini ciddi şekilde aksattığını belirterek bu savunmayı kesin bir dille reddetti. Sektör analistleri, Nexperia'nın Çin'deki üretiminin küresel hacmin %50 ile %75'i arasında olduğunu tahmin ediyor. Otomotiv İnovasyon İttifakı CEO'su John Bozzella, ihracat kontrollerinin yeniden başlamasının küresel otomobil üretimini sekteye uğratacağı ve diğer endüstrilere sıçrayacağı uyarısında bulunmuştu. Analistler, Çin'deki tesis için alternatif bir tedarikçi bulmanın altı ayı bulabileceğini belirtiyor. Konuyla ilgili 14 Ocak'ta Hollanda'da yapılan duruşmanın ardından kurumsal yönetim anlaşmazlığının çözümüne dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Teknolojinin temel üretim taşlarından olan çiplerde yaşanan bu uluslararası kriz, önümüzdeki süreçte kullandığımız teknolojik cihazların piyasadaki durumunu doğrudan etkileyebilir.