GÜNDEM
Yayınlanma : 19 Haziran 2026 07:00
Düzenleme : 19 Haziran 2026 07:00

Avrupa'nın savunması ABD'ye emanet olmaktan çıkıyor mu? 'NATO 3.0' değerlendirmesi başladı

Avrupa'nın savunması ABD'ye emanet olmaktan çıkıyor mu? 'NATO 3.0' değerlendirmesi başladı
ABD, NATO'da Avrupalı müttefiklerinden daha fazla sorumluluk almalarını talep ederek 'NATO 3.0' adını verdiği kapsamlı bir değerlendirme başlattı. Amaç, Avrupa'nın kendi savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmesini sağlamak.

Amerika Birleşik Devletleri'nin NATO'daki Avrupalı ortaklarından daha fazla sorumluluk almalarını talep etmesi, transatlantik ilişkilerde yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor. ABD Savaş Bakanı Hegseth, Brüksel'deki NATO karargahında yaptığı açıklamada, Avrupa'daki ABD kuvvetlerinin konuşlanmasını ve üslenmesini kapsayacak altı aylık bir "Savunma Bakanlığı Değerlendirmesi" başlattıklarını duyurdu. Hegseth, bu sürece "NATO 3.0 Değerlendirmesi" adını vererek, değerlendirmenin ABD ordusu, Kongre ve müttefiklerle istişareler içereceğini ve gerçek bir inceleme olacağını vurguladı.

AVRUPA KENDİ KADERİNİ ÇİZMELİ

Bu kapsamlı değerlendirmenin temel amacı, NATO'nun Avrupa'nın savunmasında liderliği üstlenmesi yönünde hızlı ve geri döndürülemez bir ilerleme kaydettiğinden emin olmak olarak belirtiliyor. Hegseth, Avrupa'nın kendi savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmesini, ABD kuvvetlerinin küresel ihtiyaçlara uygun şekilde konuşlandırılmasını ve üs ile hava sahası erişimlerinin açık ve güvence altında olmasını sağlamayı hedeflediklerini ifade etti. ABD Savaş Bakanı, bundan sonra ABD'nin NATO'ya yaptığı yıllık mali katkılarının, diğer ülkelerin savunma harcaması hedeflerini karşılamasına bağlı olacağına dikkat çekerek, "Diğer müttefikler gerekli harcamaları yapmazsa bizim katkımız da azalacak" uyarısında bulundu. ABD'nin Avrupa'nın savunmasına Avrupalı müttefiklerinden daha fazla önem veremeyeceğini ve onlar adına daha fazla ödeme yapamayacağını vurgulayan Hegseth, gerekeni yapmayan müttefikleri de yakından izleyeceklerini belirterek, "Bu bazı ülkelerin başarısız olacağı, bazılarının ise başarıyla geçeceği bir değerlendirme olacaktır. Nihai amaç hem ABD'nin kuvvet konuşlanmasını iyileştirmek hem de NATO 3.0'ı güçlendirmek" değerlendirmesini yaptı.

ZAMAN KESİNLİKLE GELDİ

Hegseth, yaklaşımın yapıcı olmayı hedeflediğini ve Avrupa'nın Lahey Zirvesi'nde verdiği söz doğrultusunda kendi konvansiyonel savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğinin altını çizerek, "Müttefiklerimizin bunu başarabileceğini biliyoruz. Artık zamanı gelmiştir" mesajını verdi. Öte yandan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD'nin Avrupa'daki katkılarını azaltma kararını "hemen" uygulayacağını ancak Avrupalı müttefiklerin oluşacak boşluğu kapatmaya başladığını kaydederek, "Bunun bir kısmı zaten yapıldı, bir kısmı da devam ediyor. Bunun üzerinde çalışıyoruz" sözlerini sarf etti. Rutte, ABD'nin NATO Kuvvet Modeli'ne yaptığı katkıların yeniden düzenlemesi konusunda ise, bunun bir planlama aracı olduğunu ve gerçek bir savaş durumunda tüm müttefiklerin, ABD dahil, savaşı sürdürebilmek için ellerinden gelenin en iyisini yapacaklarını belirtti.