2024 yazında varlığı kesinleşen ve değeri yaklaşık 17 milyar dolar (724 milyar TL) olduğu tahmin edilen devasa bir hazine, uluslararası bir 'sahiplik' tartışmasını alevlendirdi. Keşfedilen ilk parçalar, Güney Amerika'daki İspanyol sömürge dönemine ait altın sikkeler ve değerli eşyalardan oluşuyor.
SAN JOSE GEMİSİ VE KAYIP HAZİNE
8 Haziran 1708'de yaklaşık 200 tonluk yükle denize açılan San Jose adlı gemi, İspanya Veraset Savaşı sırasında İngiliz Kraliyet Donanması'nın saldırısına uğrayarak sulara gömülmüştü. Asırlardır kayıp olduğu düşünülen geminin enkazının tam konumu, Kolombiya hükümeti tarafından 2015 yılında doğrulandı ve koordinatları gizli tutuldu. Bu tarihi hazine keşfi, ABD, İspanya, Kolombiya ve Bolivya olmak üzere dört ülkenin hak iddia etmesiyle karmaşık bir hukuki sürece yol açtı. Geminin tarihsel sahipliği nedeniyle İspanya ve enkazın bulunduğu sular nedeniyle Kolombiya, bu 'hak arayışında' öne çıkan taraflar olarak görülüyor.
DENİZİN DERİNLİKLERİNDEN ÇIKAN İLK PARÇALAR
Dalgıçlar ve uzaktan kumandalı su altı robotları tarafından titizlikle yürütülen çalışmalarda, altın makukina sikkeleri, zarif porselen parçaları ve 'Karayip Korsanları' filmlerini aratmayan görkemli bir gemi topu gibi ilk parçalar gün yüzüne çıkarıldı. Bu sikkelerin üzerindeki 'L' harfi, altınların Lima Darphanesi'nde üretildiğini ve bazı sikkelerin 1707 tarihli olduğunu teyit ediyor. Kolombiya Kültür Bakanı, bu keşfin ülkenin su altı kültürel mirasını koruma ve geliştirme kapasitesinin bir göstergesi olduğunu belirtti. Bilim insanları, geminin batış nedenini aydınlatmak için de ipuçları arıyor. En güçlü teori, İngiliz toplarından birinin geminin barut mahzenine isabet ederek San Jose'yi saniyeler içinde havaya uçurduğu yönünde, ancak bu henüz kesinlik kazanmış değil. Kolombiya, 2024'te başlattığı "San Jose'nin Kalbine Yolculuk" programıyla enkazı detaylı bir şekilde incelemeye devam ediyor.
