Amerika'da bir ikinci el dükkanında adeta unutulmuş bir vazo, bir kadının hayatını değiştirdi. Sadece 4 dolara (yaklaşık 130 TL) alınan bu sıradan görünen obje, tam 1200 yıllık paha biçilmez bir Maya eseri çıktı.
TESADÜFEN BULUNAN TARİHİ HAZİNE
Anna Lee Dozier isimli insan hakları savunucusu, evine dekoratif bir parça eklemek amacıyla gittiği Maryland'deki bir ikinci el dükkanında, indirim rafının arkasındaki vazoyu fark etti. İlk başta birkaç on yıllık turistik bir eşya olduğunu düşünse de, Meksika kültürüyle bağdaştırdığı için satın aldı. Vazoyu evinin salonunda süs eşyası olarak kullanmaya başlayan Dozier, tam beş yıl sonra, Ocak 2024'te Ulusal Antropoloji Müzesi'ni ziyaret ettiğinde büyük bir şaşkınlık yaşadı. Vitrinlerde sergilenen binlerce yıllık antik eserlerin, kendi evindeki 4 dolarlık vazoya ikiz kadar benzediğini gördü.
UZMANLARDAN GELEN ŞOK EDEN TEBLİĞ
Şüphelerinin peşini bırakmayan Dozier, hızla araştırmalara koyuldu. Müze çalışanları ve Meksika Büyükelçiliği ile iletişime geçerek vazonun fotoğraflarını ve ölçülerini paylaştı. Kısa süre sonra gelen e-posta, tüm beklentilerini aştı: "Tebrikler, elinizdeki vazo tamamen gerçek ve onu geri istiyoruz!" Arkeologlar ve tarih uzmanları, vazonun Maya medeniyetinin altın çağını yaşadığı M.S. 200 ile 800 yılları arasına ait olduğunu doğruladı. Yaklaşık 1200 yıldır ayakta kalan bu tarihi eser, Meksika'nın kültürel mirası için büyük bir öneme sahipti. Dozier, böylesine değerli bir eseri satıp para kazanmak yerine, onu ait olduğu yere, Meksika'ya geri verme kararı aldı. Bu kararın arkasında hem esere duyduğu saygı hem de üç küçük oğlunu düşünerek kırılma riskinden duyduğu endişe yatıyordu. Meksika'nın ABD Büyükelçisi Esteban Moctezuma Barragan, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Dozier'e teşekkür ederek, "Maya tarihimizin değerli bir tanığı evine dönüyor" dedi. Bu tarihi mücevher, artık Meksika'daki müze koleksiyonunda sergileniyor.