El Salvador'da 'popüler diktatör' olarak anılan Devlet Başkanı Nayib Bukele'nin imzaladığı yeni anayasal reform, 12 yaşındaki çocukların dahi ömür boyu hapisle yargılanmasının önünü açtı. Bukele'nin partisinin kontrolündeki mecliste geçen ay kabul edilen bu düzenleme, özellikle cinayet, tecavüz ve çete üyeliği gibi ağır suçlar işleyen gençlerin geleceğini karartıyor.
ÇOCUKLAR İÇİN MÜEBBET YOLU AÇILDI
Daha önce yetişkinler için en yüksek ceza sınırının 60 yıl olduğu ülkede, genç suçlular için bu süre çok daha düşüktü. Ancak 26 Nisan'da yürürlüğe girecek yeni düzenleme, bu vakalar için özel mahkemeler kurarak, mahkumun yaşına ve suçunun ağırlığına bağlı olarak on yıllar sonra zorunlu bir inceleme süreci öngörüyor. Bukele hükümetinin yetkilileri, çete üyelerinin sokaklara 'asla geri dönmeyecekleri' yönünde kamuoyu önünde yeminler ettirmişti. Bu adım, Bukele'nin dört yılı aşkın süredir çetelere karşı yürüttüğü sert mücadelenin en çarpıcı örneği olarak kayıtlara geçti. 2022'deki şiddet dalgasının ardından ilan edilen olağanüstü hal uygulaması ise artık ülkede 'yeni normal' haline gelmiş durumda.
İNSAN HAKLARI İHLALLERİ VE POPÜLARİTE ÇELİŞKİSİ
Bukele, anayasal hakları askıya alarak El Salvador nüfusunun yüzde birinden fazlasını hapse attırdı. Çete üyesi oldukları iddia edilen kişiler, toplu davalarda yargılandıktan sonra 'CECOT' adı verilen devasa beton hapishaneye gönderildi. Bu hapishanelerde mahkumlar, beton duvarların arasında toplu halde yaşıyor ve metal rafların üzerinde uyuyor. Avukatlar, toplu davalarda yargılanan müvekkillerinin nerede olduğunu dahi takip edemiyor. Bukele yönetimi boyunca 91 bin 650 kişi gözaltına alındı ve bunların yüzde 10'undan azı serbest bırakıldı. Geçen yılki toplu davalarda sanıklara yüzlerce yıllık hapis cezaları verildi. Bu politikalar, ağır insan hakları ihlalleri suçlamalarını beraberinde getirse de, ülkede cinayet oranlarının keskin bir şekilde düşmesini sağlayarak Bukele'nin halk arasındaki popülaritesini zirveye taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın müttefiki olan lider, demokrasiyi zayıflatmakla eleştirilse de, suç oranları ülke tarihinin en düşük seviyelerine geriledi. Geçen yılki bir başka reformla başkanlık görev süresi sınırlarının kaldırılması, Bukele'nin iktidarda süresiz kalmasının da önünü açtı. Hükümet aynı zamanda aktivistleri gözaltına alarak muhalif sesleri sürgün veya hapis arasında seçim yapmaya zorluyor. İnsan hakları örgütleri tutuklamaların büyük çoğunluğunun keyfi olduğunu belgelerken, Bukele yönetimi bu iddiaları reddediyor.
