Türkiye, su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alırken, yılda yaklaşık 6 milyar metreküp 'sanal su' tarım ürünleriyle birlikte ihraç ediliyor. Bu miktar, İstanbul'un yedi yıllık evsel su ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde. İstanbul Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim görevlisi Prof. Dr. Fatoş Germirli Babuna, bu durumu, ticari hareketlerin globalleştiği günümüz koşullarında, pek çok ürünün üretiminde suyun önemli bir girdi olması ve 'Sanal Su' tanımının gerekliliğiyle açıklıyor.
SANAL SU VE TÜKETİM
Germirli, bir ürünün üretiminde kullanılan suya 'Sanal Su' denildiğini ve bir ülkenin ürün ihraç ederken doğal kaynaklarını da sattığını belirtiyor. Yoğun su kullanılan ürünlerin ihracatının, ülkenin su kaynaklarının da ihraç edilmesi anlamına geldiğini vurguluyor. Örnek olarak pamuklu bir gömleğin üretiminde kullanılan su miktarını ele alarak, pamuk yetiştiriciliğinde kullanılan suyun önemine dikkat çekiyor. Çukurova bölgesi ve Aydın'daki pamuk tarımında ton pamuk başına su kullanımının farklı olduğunu da ekliyor. Bir kişinin yaşam boyu su tüketimini; içme suyu, duş, çamaşır yıkama ve gıda üretimi gibi başlıklar altında verilerle sunuyor.
TURİZM VE SU TÜKETİMİ
Türkiye'nin turizmdeki başarısı, su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. 2024 yılında 62 milyon 232 bin turistin Türkiye'ye geldiği ve 61.1 milyar dolar gelir bıraktığı belirtiliyor. Ancak, turizmde kaliteyi sürdürmek için suyun hayati önemi vurgulanıyor. 4 ve 5 yıldızlı otellerdeki günlük su tüketimi, kişi başı tüketim miktarları ve suyun kullanım alanlarına dair veriler paylaşılıyor. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, turizmde suyun önemini vurguluyor ve su tüketimiyle ilgili endişelerini dile getiriyor. İstanbul Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. H. Güçlü İnsel ve Boğaziçi Üniversitesi su yönetimi uzmanı Dr. Akgün İlhan ise otellerin su tüketiminin getirdiği yük ve su ayak izini azaltmak için alınabilecek önlemler hakkında bilgiler veriyor.
YAPAY ZEKA VE SU TÜKETİMİ
Veri merkezlerinin megawatt başına yıllık 26 milyon litre su kullanabileceği belirtiliyor. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü öğretim görevlisi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, veri merkezlerinin su tüketimini azaltmak için önerilerde bulunuyor. Yapay zekânın enerji ve su tüketimiyle ilgili veriler sunuluyor; ChatGPT'nin eğitimi ve günlük kullanımında harcanan su miktarları, yapay zekâ şirketlerinin sayısı ve OECD'nin 2027 yılı tahmini gibi bilgiler yer alıyor. Prof. Dr. Yüksel Ardalı, yapay zekânın su tüketimiyle ilgili endişelerini dile getiriyor ve çözüm önerileri sunuyor. Google, Microsoft, Meta ve Apple gibi şirketlerin su tüketimleri ve 'su pozitif' olma hedefleri ele alınıyor. Prof. Dr. Yüksel Ardalı, 'su pozitif' teriminin bir aldatmaca olduğunu savunuyor.