Türkiye'nin 2000'lerin başında başlattığı Afrika açılımı, her alanda büyük bir ivme kazandı. 20 yılda Türkiye ile Afrika arasındaki ticaret hacmi 4,3 milyar dolardan 36,6 milyar dolara yükselerek yaklaşık 9 kat artış gösterdi. Bu gelişme, diplomasiden eğitime, ekonomiden kültüre kadar geniş bir yelpazede karşılıklı kazan-kazan ilişkilerinin güçlendiğini gösteriyor.
AFRİKA İLE İLİŞKİLERİN GÜÇLENMESİ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Senegal Başbakanı Ousmane Sonko ile yaptığı ortak basın açıklamasında, Afrika kıtasına yönelik kibirli ve küçümseyici yaklaşımları reddettiklerini ve Afrika halklarıyla dostluk ve kardeşlik bağlarını güçlendirmeye kararlı olduklarını vurgulamıştı. 2005 yılında Türkiye'nin Afrika Birliği'ne gözlemci üye kabul edilmesi ve 2008'deki stratejik ortaklık anlaşması, 'Afrika Açılım Politikası' ve sonrasında 2013'ten itibaren uygulanan 'Afrika Ortaklık Politikası', Türk diplomasisi açısından önemli dönüm noktaları oldu. Türkiye'nin Afrika'daki büyükelçilik sayısı 2002'deki 12'den 2024'te 44'e yükseldi, Afrika ülkelerinin Ankara'daki büyükelçilik sayısı da 10'dan 38'e çıktı.
EKONOMİK VE DİPLOMATİK İŞBİRLİĞİ
Diplomatik temsilciliklerin artmasıyla birlikte resmi temaslar da arttı. Son 5 yılda karşılıklı üst düzey ziyaretlerin sayısı 500'ü aştı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, 31 Afrika ülkesine 53 ziyaret gerçekleştirdi. Türkiye, 49 Afrika ülkesiyle Ticari ve Ekonomik İş Birliği Anlaşması, 32 ülkeyle Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması, 17 ülkeyle Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması, 35 ülkeyle Askeri Çerçeve Anlaşması, 21 ülkeyle Askeri Eğitim İş Birliği Anlaşması ve 29 ülkeyle Savunma Sanayii İş Birliği Anlaşması imzaladı. Ayrıca, 49 ülkeyle İş Konseyi kuruldu. Türkiye'nin Afrika'daki yatırımları 2003'te 67 milyon dolarken, 2024'te 10 milyar doları aştı. Türk müteahhitler, 2024 sonu itibarıyla Afrika'da toplam 97 milyar dolar değerinde 231 proje üstlendi. Türk Eximbank, Afrika Finans Kuruluşu'nun (AFC) ilk dış sermayedarı oldu. THY'nin bölgedeki uçuş yaptığı şehir sayısı 62'ye, Türkiye'de eğitim gören Afrikalı öğrenci sayısı 62 bine ulaştı. TİKA'nın 22, Yunus Emre Enstitüsü'nün 18, Türkiye Maarif Vakfı'nın ise 27 ülkede 230'dan fazla kurumu bulunuyor.
BARIŞ VE İSTİKRAR İÇİN ÇABALAR
Türkiye, Afrika Boynuzu'nda barış ve istikrar için de aktif rol oynuyor. Somali Federal Hükümeti ve Somaliland arasındaki görüşmelerde kolaylaştırıcı rol üstlendi ve Etiyopya ile Somali arasında arabuluculuk yaparak 11 Aralık 2024'te Ankara Bildirisi'nin imzalanmasını sağladı.
