Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, son iki haftada İtalya'daki Gastech 2025 ve ABD'deki Birleşmiş Milletler Zirvesi'nde attığı 12 LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) anlaşmasıyla dünya rekoru kırdı. Bu anlaşmalar, kaynak çeşitliliğini artırmanın yanı sıra Türkiye'nin Rusya ve İran gibi ülkelere olan enerji bağımlılığını da önemli ölçüde azaltacak.
ENERJİDE KRİTİK DÖNÜM NOKTASI
Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği Başkanı Ali Rıza Öner, Türkiye'nin bu yıl ve önümüzdeki yıl Rusya ve İran ile olan uzun dönemli doğal gaz kontratlarının süresinin dolacağına dikkat çekerek, "Bu yıl Türkiye'nin enerji stratejisinde kritik bir kırılma noktası yaşanacak. Yeni anlaşmalarla Türkiye'nin enerjide Rusya'ya bağımlılığı azalacağı gibi arz güvenliğinde de ciddi bir ivme yakalanacak" dedi.
3 YILDA 15 MİLYAR METREKÜP LNG TESLİMİ
Öner, 9-10 Eylül tarihlerinde İtalya'nın Milano kentinde düzenlenen Gastech 2025'te Botaş'ın, küresel enerji devleriyle LNG ticareti, kargo takası ve optimizasyonu alanlarında iş birliğini güçlendirmek amacıyla 10 ayrı anlaşma imzaladığını belirtti. Oman LNG, PetroChina International, BP, Shell, Eni, CHENIERE, Equinor, Hartree, JERA ve SEFE şirketleriyle yapılan anlaşmalar çerçevesinde, 2025-2028 yılları arasında Türkiye'ye 15 milyar metreküp doğal gaz eşdeğeri LNG teslim edilmesi öngörülüyor. Bu tedarik, Botaş'ın alım planlamaları için operasyonel ve ticari öngörülebilirliği artıracak.
ABD İLE 2 DEV ANLAŞMA
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmenin Türk enerji diplomasisi için önemli bir dönüm noktası olduğunu vurgulayan Öner, Botaş ile uluslararası ticaret devi Mercuria arasında 20 yıllık bir LNG tedarik anlaşması imzalandığını açıkladı. Bu anlaşmaya göre Türkiye, 2026'dan itibaren yılda 4 milyar metreküp LNG alacak ve toplamda yaklaşık 70 milyar metreküp LNG tedarik edecek. Ayrıca Botaş, Avustralyalı Woodside Energy ile 2030'dan başlayarak 9 yıl boyunca yılda 5,8 milyar metreküp LNG için bir ön anlaşma imzaladı.
ENERJİDE YENİ DÖNEM VE RİSKLER
Mevcut durumda Türkiye'nin enerji ithalatında boru gazının payı yüzde 72, LNG'nin payı ise yüzde 28. Boru gazı ithalatında Rusya ilk sırada yer alırken, Azerbaycan ve İran takip ediyor. LNG ithalatında ise ABD, Cezayir ve Katar öne çıkıyor. Türkiye'nin enerji tablosunu köklü bir şekilde değiştirecek gelişmeler bu yıl yaşanacak. Rusya ile yapılan Mavi Akım ve Türk Akım anlaşmalarının kontrat süresi bu yıl sona ererken, İran kontratı Temmuz 2026'da bitecek. LNG anlaşmaları Türkiye'nin Rusya'ya olan bağımlılığını azaltırken, arz güvenliğini de güçlendirecek. Türkiye'nin Saros, Dörtyol, Aliağa ve Marmara Ereğlisi'ndeki LNG terminalleri bu süreçte kritik rol oynayacak. Ancak, LNG tankerlerinin Cebelitarık, Süveyş, Türk Boğazları ve Doğu Akdeniz gibi jeopolitik açıdan hassas geçitlerden geçmek zorunda olması, bu rotalarda yaşanabilecek siyasi gerilimlerin veya güvenlik tehditlerinin arz güvenliğini doğrudan etkileyebileceği belirtildi.
