İran'ın nükleer programı çerçevesinde 2015 yılında imzalanan anlaşma uyarınca askıya alınan Birleşmiş Milletler yaptırımları yeniden yürürlüğe girdi. Bu durumun ardından İran Riyali, Amerikan Doları karşısında rekor düzeyde bir değer kaybı yaşadı.
YAPTIRIMLARIN YENİDEN DEVREYE GİRMESİ
Avrupa ülkeleri, Tahran'a müzakerelere devam etmesi karşılığında yaptırımları altı ay süreyle erteleme teklifinde bulunmuştu. Bu erteleme için İran'dan Birleşmiş Milletler denetçilerinin nükleer tesislere erişimine izin vermesi talep edildi. Ancak Tahran'dan olumlu bir yanıt gelmemesi üzerine İngiltere, Fransa ve Almanya yaptırımların yeniden devreye girmesi yönünde adım attı.
TETİK MEKANİZMASI NEDİR?
İran ile 2015'te yapılan nükleer anlaşmada Amerika Birleşik Devletleri de yer alıyordu. Ancak Donald Trump yönetimi, 2018 yılında bu anlaşmadan çekilme kararı aldı. Birleşmiş Milletler yaptırımları, Tahran'ın nükleer ve balistik füze programlarına ilişkin tüm anlaşmaları yasaklamaktadır. Bu yaptırımlar kapsamında silah ambargosu ve tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması yer almaktadır. Ayrıca, bazı kişilere yönelik seyahat yasağı ve hesap dondurma gibi tedbirler de bu yaptırımların bir parçasıdır. İran'ın 2015'te dünya güçleriyle imzaladığı nükleer anlaşmada müzakere eden diplomatlar tarafından "snapback" (tetik mekanizması) olarak adlandırılan süreç, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde veto edilemez bir şekilde tasarlanmıştı. Anlaşmanın tarafları, Güvenlik Konseyi'ne İran'ın anlaşmaya uymadığını bildirdikten 30 gün sonra bu mekanizma yürürlüğe giriyordu.
