Sıfır Atık Vakfı'nın hazırladığı yeni bir raporda, Türkiye'nin gıda, su ve enerji israfının boyutları gözler önüne serildi. Rapora göre, ülkemizde her yıl yaklaşık 18 milyon ton gıda israf ediliyor; bu da üretilen gıdanın yüzde 20'sine denk geliyor. Kişi başı günlük su tüketimi ortalama 225 litre iken, bunun yüzde 35'i israf ediliyor. Bu israfın Türkiye ekonomisine yıllık maliyeti ise 100 milyar lirayı aşıyor.
İSRAFIN BOYUTLARI
Raporda, israfın sadece ekonomik bir sorun olmadığı, aynı zamanda iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve su krizinin de temel nedenlerinden biri olduğu vurgulandı. Uluslararası kuruluşların verilerinden yararlanılarak hazırlanan rapor, kamuoyunu bilinçli ve sorumlu tüketime davet ediyor. Raporda, Türkiye'de günde 4,9 milyon ekmeğin çöpe atıldığı, sebze, meyve ve sütün ise en fazla israf edilen ürünler arasında yer aldığı belirtiliyor. Konutlarda tüketilen elektriğin yaklaşık yüzde 15'inin gereksiz kullanım nedeniyle boşa harcandığı da raporda yer alıyor. Bekleme modundaki cihazlar, açık unutulan aydınlatmalar ve verimsiz çalışan ısıtma/soğutma sistemleri, enerji israfında başı çekiyor. Su israfının başlıca sebepleri ise sızdıran musluklar, bilinçsiz bahçe sulamaları ve tarımsal sulamada kullanılan verimsiz yöntemler.
SU STRESİ VE EKONOMİK KAYIP
Birleşmiş Milletler'in belirlediği 'su stresi sınırı' kişi başına yıllık 1700 metreküp. Türkiye ise 2024 itibarıyla kişi başına düşen yıllık su miktarı 1000 metreküpün altına düşerek su stresi yaşıyor. Raporda, yıllık 100 milyar lirayı aşan israfın ekonomik maliyetine de dikkat çekiliyor. Bu maliyetin, tarımsal üretimde verimliliği artırmak, sulama altyapılarını yenilemek ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırmak gibi alanlarda kullanılabilecek bir bütçe olduğu vurgulanıyor.
