ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun yarın gerçekleştireceği kritik görüşmenin ana gündem maddesi, 21 maddeden oluşan ve savaşın sonlandırılmasını hedefleyen bir plan olacak.
ATEŞKES TEKLİFİNİN AYRINTILARI
İsrail basını tarafından gündeme getirilen ve Witkoff'un teklifi olduğu iddia edilen 21 maddelik plan, "Gazze'de savaşı sona erdirmek ve Filistin Devleti'ne giden yolu açmak" amacını taşıyor. The Times of Israel gazetesinin haberine göre, ABD'nin bu teklifi, geçtiğimiz hafta başında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında Arap ve Müslüman liderlerle yapılan görüşmelerde sunuldu. Plan, İsrail saldırılarının durdurulması, tüm İsrailli esirlerin 48 saat içinde serbest bırakılması, ABD'nin Filistin-İsrail diyaloğunu başlatması, Filistinlilerin Gazze Şeridi'nde kalmasının teşvik edilmesi ve Hamas'ın yeni yönetimde yer almamasının önünü açıyor. Teklifin belirsizliği dikkat çeken yardım girişi maddesi, Filistin Yönetimi'nden ilk kez bir ateşkes teklifinde bahsedilmesi ve Hamas'ın kabul etmemesi durumunda dahi kısmen uygulanabileceğine dair işaretler taşıyor.
TRUMP'IN DAMADI VE ESKİ BAŞBAKAN HAZIRLADI
Bu planın, Trump'ın damadı Jared Kushner ile eski İngiltere Başbakanı Tony Blair tarafından hazırlandığı belirtiliyor. Amerikan Başkanı'nın, Çarşamba günü New York'ta Türkiye, Pakistan, Endonezya ve 5 Arap ülkesinin liderlerine bu planı sunduğu bilgisi paylaşıldı. Trump'ın, yarın Netanyahu ile yapacağı görüşmede de Gazze'deki savaşı sona erdirme konusunda kararlı bir duruş sergilemesi bekleniyor.
21 MADDE SIRALANDI
Henüz Hamas'a sunulmadığı ifade edilen teklifte yer alan 21 madde şu şekilde sıralanıyor: Gazze'nin komşularına tehdit oluşturmayan, radikalleşmenin ortadan kaldırıldığı, terörden arındırılmış bir bölge olması; halkın yararına yeniden geliştirilmesi; İsrail ve Hamas'ın öneriyi kabul etmesi durumunda savaşın derhal sona ermesi, İsrail ordusunun saldırıları durdurması ve Gazze Şeridi'nden kademeli olarak çekilmesi; anlaşmanın kamuoyu önünde kabulünden sonraki 48 saat içinde tüm İsrailli esirlerin iade edilmesi; esirlerin iadesini takiben İsrail'in ömür boyu hapis cezasına çarptırılmış Filistinli esirleri ve savaş başlangıcından bu yana esir alınan Gazze sakinlerini serbest bırakması; barış içinde bir arada yaşamayı taahhüt eden Hamas üyelerinin affedilmesi ve ayrılmak isteyenlere güvenli geçiş hakkı tanınması; anlaşma ile birlikte Ocak 2025'teki anlaşmada belirlenen miktardan az olmamak kaydıyla insani yardım girişinin başlaması; yardımların BM, Kızılay ve diğer uluslararası kuruluşlar tarafından dağıtılması; Gazze'nin Filistinli teknokratlardan oluşan geçici bir geçiş hükümeti tarafından yönetilmesi ve bu hükümetin uluslararası bir kuruluş tarafından denetlenmesi; Gazze'nin yeniden inşası için ekonomik bir plan oluşturulması; katılımcı ülkeler tarafından müzakere edilmiş indirimli gümrük tarifeleri ve erişim oranları ile bir ekonomik bölge kurulması; kimsenin Gazze'yi terk etmeye zorlanmaması ve terk etmeyi seçenlerin geri dönmesine izin verilmesi; Hamas'ın Gazze yönetiminde hiçbir rol oynamayacağı ve saldırı amaçlı askeri altyapının yıkılması ve inşasının durdurulması; Hamas ve diğer Gazze gruplarının yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak için bölgesel ortaklar tarafından bir güvenlik garantisi verilmesi; ABD, Arap ülkeleri ve diğer uluslararası ortaklarla Gazze Şeridi'ndeki güvenliği denetlemek üzere geçici bir uluslararası istikrar gücü oluşturulması; İsrail'in Gazze'yi işgal veya ilhak etmeyeceği ve değişen güvenlik güçleri istikrar sağlandıkça işgal ettiği toprakları devredeceği; Hamas'ın öneriyi geciktirmesi veya reddetmesi durumunda, planın terörden arındırılmış bölgelerde uygulanacağı ve İsrail ordusunun bu bölgeleri uluslararası istikrar gücüne devredeceği; İsrail'in Katar'da gelecekte saldırı düzenlememeyi kabul etmesi; nüfusu radikalleşmeden uzaklaştırmak için bir süreç oluşturulması; Gazze'nin yeniden inşası ve Filistin Yönetimi reform programı uygulandıkça Filistin Devleti'nin kurulması için güvenilir bir yolun koşullarının oluşabileceği ve ABD'nin barış içinde bir arada yaşama için siyasi bir ufuk üzerinde anlaşmak üzere İsrail ve Filistinliler arasında bir diyalog kuracağı maddeleri yer alıyor.
