Eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York'a gelmesi beklenen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin talimatıyla tutuklanıp tutuklanamayacağı konusu, kentte hukuki bir tartışma başlattı. Mamdani, Netanyahu'nun 'savaş suçlusu' olduğunu savunarak, bu konuyu belediyenin hukuk birimiyle görüştüğünü açıkladı.
NETANYAHU'NUN HUKUKİ DURUMU MASADA
Demokrat Parti'den New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, katıldığı bir söyleşide, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun BM zirvesi kapsamında kente yapacağı ziyarette gözaltına alınması ihtimalini değerlendirdiğini belirtti. Mamdani, Netanyahu'nun Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından 'savaş suçlusu' olarak nitelendirilmesi gerektiğini ve bu nedenle 'Lahey'de olması gerektiğini' ifade etti. İsrail'i daha önce 'apartheid rejimi', Gazze'deki eylemlerini ise 'soykırım' olarak tanımlayan Mamdani, geçmişte de Netanyahu ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin gibi isimler hakkında tutuklama talimatı verme niyetini dile getirmişti. Belediye başkanı, New York Polisi'ne (NYPD) böyle bir talimat verme yetkisine sahip olup olmadığından emin olmamakla birlikte, konunun şu anda kentin hukuk ekibiyle aktif olarak müzakere edildiğini vurguladı. Mamdani, 'New York Belediye Başkanı olarak New York kentinin yasalarına uyacağım. New York kentinde yasaların bana izin verdiği her ne varsa onu yapacağız' diyerek, uluslararası hukuk ve yerel yasalar çerçevesinde hareket edeceğini belirtti.
İSRAİL'DEN SERT TEPKİ VE KARŞI SUÇLAMALAR
Mamdani'nin bu çıkışları, İsrail cephesinden sert tepkilere neden oldu. İsrail'in Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Danny Danon, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Mamdani'yi kendi görevlerine odaklanmak ve kentindeki antisemitizmle mücadele etmek yerine İsrail'e saldırmakla suçladı. Danon, 'Bu durum hiçbir şeyi değiştirmeyecektir. İsrail Başbakanı Netanyahu New York’a gelecek, BM Genel Kurulu’na gururla hitap edecek...' ifadelerini kullandı. Hatta Danon, 'Eğer burada birisi tutuklanacaksa, o da New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’dir' diyerek tehditvari bir karşılık verdi. Netanyahu da daha önce bir radyo programında Mamdani'yi Hamas'ı desteklemekle suçlamış ve tehditleri önemsemediğini dile getirmişti. Mamdani ise bu suçlamaları reddetmişti. Bu durum, uluslararası diplomaside tansiyonu daha da yükseltme potansiyeli taşıyor.
BM GENEL KURULU VE GÜNDEMİ
Dünya liderlerinin her yıl eylül ayında New York'taki BM Genel Merkezi'nde bir araya geldiği BM Genel Kurulu yıllık oturumu, bu yıl da siyasi gerilimlerin ortasında geçecek gibi görünüyor. UCM'nin 2024 yılında Netanyahu hakkında, 7 Ekim 2023'teki saldırı sonrası Gazze'deki eylemleri nedeniyle 'savaş suçları' ve 'insanlığa karşı suçlar' kapsamında tutuklama emri çıkarmak için makul gerekçeler bulunduğu yönündeki bildirisi, Mamdani'nin açıklamalarına zemin hazırladı. Mahkeme, Netanyahu hakkında 'savaş yöntemi olarak aç bırakma' ve 'diğer insanlık dışı eylemler' gibi iddialarla tutuklama emri çıkarmıştı. Bu gelişmeler, önümüzdeki BM zirvesinin gündemini daha da karmaşık hale getirecek nitelikte.
