ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’taki saldırılarıyla başlayan savaşta, İran’daki rejim değişikliği hedefleri gerçekleşmedi. ABD, son günlerde saldırılarını İran’ın petrol tesislerine yoğunlaştırarak Harg Adası’nı bombaladı. ABD Başkanı Donald Trump, fiilen kapalı olan Hürmüz Boğazı konusunda Tahran’ı Harg üzerinden uyarmış oldu. Bu ada üzerinden, İran petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 90’ı gerçekleştiriliyor.
GEMİ ÇAĞRISI YAPTI
Trump, önceki gün yaptığı açıklamada, birçok ülkenin Boğaz’ı açık tutmak amacıyla ABD ile koordineli olarak bölgeye savaş gemisi göndermesini istedi. “Umarım Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore, İngiltere ve diğer ülkeler de bölgeye gemiler gönderir” dedi. Trump’ın bu çağrısı, savaşı petrol üzerinden küresel bir boyuta taşıma çabası olarak değerlendirildi. Uzmanlar, konuyu Milliyet’e yorumladı.
CİDDİ BİR RİSK VAR
Emekli Büyükelçi Uluç Özülker, gelinen noktada herkesin kaybettiğini belirterek, Trump’ın “bölgeye gemi gönderin” çağrısının anlamlı olmadığını düşündüğünü ifade etti. Özülker, eğer ABD gerçekten bu sorunu çözmek istiyorsa kendi gemilerini gönderebileceğini vurguladı. Hürmüz Boğazı’na askeri olarak girmek ciddi bir risk taşırken, bölgedeki ülkelerin çoğunun içme suyunu deniz suyunu arıtarak elde ettiğini ve savaş ortamında bu tesislerin zarar görmesinin büyük bir su krizine yol açabileceğini belirtti. Bu durum, yeni bir göç dalgasına neden olabilir. İstanbul Aydın Üniversitesi’nden Dr. Hazar Vural, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın dünyanın en önemli enerji taşımacılığı rotalarından biri olduğunu ifade etti. İran, Boğaz’ı tamamen kapatmamış olsa da, ABD ve İsrail ile bağlantılı gemilere kapalı olduğunu belirtiyor. Hürmüz, İran’ın elinde bir stratejik kart olarak kullanılıyor ve burada yaşanacak bir aksama, petrol fiyatlarını ve küresel piyasaları doğrudan etkileyebilir. Trump’ın çağrısı dikkat çekici, özellikle Çin’e yapılan çağrı ise ilginç bir durum oluşturuyor. İran petrolünün yaklaşık yüzde 90’ı Çin’e satılıyor ve ABD, bu savaşı başlatırken Çin’in enerji damarlarını kontrol etme amacı gütmüştü. Şimdi ise Çin’den güvenlik için gemi istemek pek rasyonel görünmüyor.