ABD'yi bir asır önce küle çeviren, güneşi bile karartıp gündüzü geceye dönüştüren o korkunç 'Toz Çanağı' kabusu, küresel iklim değişikliği, kuraklık ve yanlış su yönetimiyle birlikte yeniden hortladı. Bilim insanları, Amerika'nın hızla yaşanmaz, tozlu bir kıtaya dönüştüğü konusunda ciddi uyarılar yapıyor.
TARİHİ FELAKET VE GÜNÜMÜZ TEHDİDİ
14 Nisan 1935'te yaşanan ve 'Kara Pazar' olarak anılan o devasa toz fırtınası, yaklaşık 1 milyon kilometrekarelik bir alanı etkisi altına almıştı. Nebraska'dan Teksas'a kadar uzanan bu felaket, sıcaklıkları ani düşürmüş, görüş mesafesini sıfırlamış ve geride harap olmuş araziler, toz altında kalmış evler ve en önemlisi, 'toz zatürresi'nden hayatını kaybeden yüzlerce insan bırakmıştı. Günümüzde evleri yıkmasa da, tozun insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkileri katlanarak artıyor.
SAĞLIK VE EKONOMİ ÜZERİNDEKİ YIKICI ETKİLER
Havada süzülen en ince toz parçacıkları, akciğerlerden doğrudan kan dolaşımına ve beyne sızarak kalp krizi ve felç riskini tetikliyor. Sahra Altı Afrika'da toz oranındaki küçük bir artışın bile bebek ölümlerini ciddi şekilde artırdığına dair veriler mevcut. Ayrıca, toz fırtınaları ölümcül bakteri ve mantarları binlerce kilometre taşıyarak, ABD'de hızla yayılan 'Vadi Ateşi' gibi aylarca süren hastalıklara neden oluyor. Ekonomik boyut ise korkunç: 2017'de ABD'de tozun neden olduğu toplam maliyet 154 milyar dolara ulaşırken, bu rakam 1995'ten bu yana dört katına çıkmış durumda. New Mexico, Arizona ve Teksas gibi eyaletlerde yaşanan yoğun toz fırtınaları, hava kalitesini ölümcül seviyelere indirerek olağanüstü hal ilan edilmesine yol açıyor.
