İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in Hürmüz Boğazı'nın kapatılması yönündeki talimatı ve bölgedeki artan askeri gerilim, küresel enerji piyasalarını sarsarak petrol fiyatlarını yeniden üç haneli rakamlara taşıdı. Çarşamba sabahı yaşanan ve en az üç geminin füzelerle hedef alındığı olayların ardından Tahran yönetimi, ABD ve müttefiklerinin bölgedeki petrol geçişine izin vermeyeceğini duyurdu. Bu gelişmeler üzerine Brent petrol vadeli işlemleri dün yüzde 9.26'lık bir artışla 100.50 dolara, ABD Batı Teksas tipi ham petrolü ise yüzde 9.79'luk bir yükselişle 95.79 dolara ulaştı.
VARİL FİYATLARI 200 DOLARA KADAR YÜKSELEBİLİR
Forbes'un haberine göre, Tahran'da bir askeri sözcü, bölgenin istikrarsızlaşması nedeniyle petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu. Bloomberg verilerine göre, küresel arzın beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın olası bir kapanması durumunda Orta Doğu ülkeleri üretimlerini yaklaşık üçte iki oranında azaltmak zorunda kalabilir. Bu krize rağmen, İran petrolünün yüzde 80'inden fazlasını ithal eden Çin, ülkenin en büyük alıcısı konumunu koruyor. Öte yandan Rus devlet kuruluşu Rosatom, Buşehr Nükleer Santrali'ndeki faaliyetlerini sürdüreceğini bildirdi.
ULUSLARARASI VE TÜRKİYE'DEN ÖNLEMLER
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), arz güvenliğini sağlamak amacıyla 400 milyon varillik tarihi bir rezervi piyasaya sürme kararı aldı. ABD Başkanı Donald Trump, yüksek petrol fiyatlarının ABD için yüksek kazanç anlamına geldiğini belirtti. Rusya Savunma Bakanlığı ise Ukrayna'nın TürkAkım doğal gaz boru hattına sevkiyat yapan bir tesise insansız hava araçlarıyla saldırdığını ancak saldırıların püskürtüldüğünü duyurdu. Türkiye de IEA'nın acil durum planı kapsamında zorunlu petrol stoklarını piyasaya açma kararı aldı. EPDK, rafinerici ve dağıtıcıların belirli dönemlerde stoklarının önemli bir kısmını piyasaya arz etmesine izin verdi. Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı gübre tedarikinde yaşanabilecek sorunlara karşı yeni önlemler alarak, 2016'dan beri yasak olan amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanımına izin verdi. Üre gübresi ithalatında gümrük vergisi sıfıra indirilirken, amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durduruldu.
