OKYANUSLARDA ARTAN ASİTLİK
Almanya’daki Heinrich Heine Üniversitesi’nden biyolog Maximilian Baum, yüksek oranda mineralize fosfatlardan oluşan köpek balığı dişlerinin bile asidik koşullarda aşınmaya karşı savunmasız olduğunu açıklıyor. Atmosfere salınan karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 30’unu emen okyanuslar, giderek daha fazla karbondioksit depoluyor. Bu durum, deniz suyunun pH’ını düşürerek asitlenmeye yol açıyor. Bugün ortalama deniz pH’ı 8,1 seviyesindeyken, 2300 yılına gelindiğinde 7,3’e düşeceği, yani bugüne kıyasla neredeyse 10 kat daha asidik olacağı tahmin ediliyor.
DENEY SONUÇLARI ÇARPICIYDI
Araştırmacılar, Almanya’daki Sealife Oberhausen akvaryumunda yaşayan siyah uçlu resif köpek balıklarının (Carcharhinus melanopterus) doğal olarak düşürdüğü 600’den fazla dişi incelediler. En iyi durumdaki 16 diş, günümüz koşullarını ve gelecekteki tahminleri simgeleyen yapay deniz suyuna bırakıldı. Sonuçlar, daha asidik ortamda bekletilen dişlerde çatlaklar ve deliklerin arttığını, diş köklerinin ve taçlarının bozulduğunu, tırtıkların ince detaylarının kaybolduğunu gösterdi. İlginç bir şekilde, dişlerin çevresi büyüdü, ancak bu yapısal düzensizliklerin artmasından kaynaklanıyordu. Bu durum, köpek balıklarının avlanma yeteneklerini ve hayatta kalma şanslarını tehdit ediyor.
KÖPEK BALIKLARI İÇİN BÜYÜK TEHLİKE
Artan düzensizlikler kesme verimliliğini teoride artırabilir, ancak dişleri daha kırılgan hale getiriyor. Zaten aşırı avlanma tehdidi altında olan köpekbalıkları için bu, beslenme güçlükleri ve enerji kayıpları anlamına geliyor. Ayrıca asitlenme, köpek balıklarının vücutlarını kaplayan ve hidrodinamik hareketlerini kolaylaştıran diş benzeri “dermal dentikülleri” de aşındırabilir. Bu da yüzme verimliliğini düşürerek enerji maliyetlerini artırabilir. Araştırma, doğal olarak düşmüş dişlerle yapıldı. Canlı köpek balıklarının dişlerinde asitlenmenin nasıl bir etki göstereceği henüz kesin değil. Bazı köpek balığı türleri, kan pH’larını dengeleyerek değişime uyum sağlayabiliyor.
