Nükleer silahların varlığı, uluslararası güvenlik dengelerini belirleyen kritik bir faktör olarak öne çıkıyor. İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan nükleer caydırıcılık doktrini, büyük güçler arasındaki doğrudan çatışmaları azaltırken, küresel güç hiyerarşisini belirli ülkeler lehine pekiştirdi. Günümüzde nükleer kapasite, sadece askeri bir güç değil, aynı zamanda uluslararası sistemde stratejik bir statü ve "dokunulmazlık" sembolü haline gelmiştir. 1968 tarihli Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT), nükleer silahlara sahip devletleri resmen tanımlayarak bu statüyü fiilen İkinci Dünya Savaşı sonrası güç dengeleriyle sınırlandırdı. Bu çerçevede ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere "resmi" nükleer güçler olarak kabul ediliyor. Bu beş ülkenin dünyayı defalarca yok edebilecek miktarda nükleer başlığa sahip olduğu bilinirken, anlaşma bu ülkelerin silahlarını meşrulaştırırken diğer ülkelerin benzer kapasiteye sahip olmasını yasaklayan asimetrik bir yapı oluşturmuştur.
Müslüman Ülkeler Üzerindeki Baskı ve Ambargolar
Bu asimetrik yapının hedefinde ise özellikle İslam dünyası bulunuyor. Beş nükleer gücün ana hedefinin İslam coğrafyası olduğu ve nükleer silahların yayılmasına yönelik en büyük baskının da Müslüman ülkeler üzerinde yoğunlaştığı görülüyor. Hindistan'ın artan nükleer gücü karşısında Pakistan'ın zorlu yollarla nükleer güç sahibi olabilmesi, bu durumun bir örneğidir. Son 40 yılda başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin müdahaleleriyle istikrarsızlaştırılan ve parçalanan İslam coğrafyasının, kendini savunmaya yönelik her türlü arayışı, ekonomik ablukalar veya silah ambargoları gibi politikalarla engellenmeye çalışılmaktadır. Hatta İslam ülkelerinin barışçıl nükleer enerji edinme çabaları dahi Batılı ülkeler ve İsrail tarafından öncelikli olarak engellenecek adımlar olarak değerlendirilmektedir. İran'ın barışçıl nükleer enerji üretme politikasına yönelik başta ABD ve İsrail olmak üzere Batı'dan gelen ekonomik yaptırımlar ve askeri müdahale tehditleri, mevcut çifte standardı açıkça ortaya koymaktadır. 1981'de Irak'ın Osirak nükleer reaktörünün vurulması, 2007'de Suriye'nin nükleer santral inşa ettiği iddiasıyla İsrail tarafından vurulması ve Batılı ülkelerin bu saldırıları desteklemesi, küresel çifte standardın bir göstergesidir.
Haydut Devletlere Tanınan Ayrıcalıklar ve Güvenlik Garantileri
NPT dışında nükleer kapasite geliştiren Hindistan, İsrail ve Kuzey Kore gibi ülkeler, farklı güvenlik gerekçeleriyle bu silahlara sahip olmuş ve uluslararası sistemde fiili bir caydırıcılık statüsü kazanmıştır. Özellikle Filistin topraklarını işgal altında tutan ve Ortadoğu'ya yönelik saldırılarıyla bilinen İsrail'in nükleer kapasitesi resmi olarak teyit edilmemekle birlikte, uzun yıllardır uluslararası çevrelerde "açık sır" olarak kabul edilmektedir. Buna rağmen bu kapasite, Batılı devletler tarafından genellikle sorgulanmamış ve bölgesel güvenlik denkleminde işgalci güç lehine zımni bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Gazze'de yaşanan olaylarda İsrailli politikacıların, kendilerine yönelik eleştirilere nükleer silah kullanma tehdidiyle cevap vermesi, bu ülkenin nükleer silahları nasıl bir baskı unsuru olarak kullanabileceğini gözler önüne sermiştir. Nükleer güce sahip Kuzey Kore ise ağır yaptırımlara ve diplomatik izolasyona rağmen doğrudan kapsamlı bir askeri müdahaleye maruz kalmamıştır. Bu durum, nükleer silahın sadece askeri değil, rejim güvenliği açısından da güçlü bir sigorta olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından nükleer cephaneliğe sahip Ukrayna'nın, 1994'te Budapeşte Memorandumu ile Batı'dan aldığı güvenlik garantileri karşılığında nükleer silahlarını Rusya'ya teslim etmesi ve sonrasında Rus işgaliyle karşılaşması, "Ukrayna nükleer silahları vermeseydi bu işgaller gerçekleşir miydi?" sorusunu yeniden gündeme getirmiştir. Bu gelişmeler, Batı'nın nükleer silah konusundaki yaklaşımının seçici ve siyasi olduğu yönündeki eleştirileri güçlendirmektedir.
