NATO üyesi ülkelerin savunma harcamalarını artırma çabaları, Avrupa genelinde bütçe sınırlarını zorlamaya devam ediyor. Bu durum, ittifak içinde belirgin görüş ayrılıklarını da beraberinde getiriyor.
SAVUNMA HARCAMALARI ARTIRILIYOR
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu hafta gerçekleştirilecek zirvede üye ülkelerin savunma harcamalarını artırma taahhütlerini yerine getirdiklerini vurgulamayı planlıyor. Ancak, kaydedilen ilerlemenin üye ülkeler arasında farklılıklar gösterdiği dikkat çekiyor. Geçen yılki zirvede, üye ülkeler savunma harcamalarını 2035 yılı itibarıyla gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5 seviyesine çıkarmayı kabul etmişti. Bu oran, Avrupa ülkeleri ve Kanada'nın 2025 yılındaki toplam harcama seviyesinin iki katından fazlasına denk geliyor.
ÜLKELER ARASINDA FARKLILIKLAR BELİRGİNLEŞİYOR
İttifakta iki farklı eğilim gözlemleniyor. Almanya'nın mali hareket alanı bularak harcamalarını artıran İskandinav ve Doğu Avrupa ülkeleri bir tarafı oluştururken, diğer tarafta benzer adımları atmakta zorlanan büyük ekonomiler yer alıyor. Ekonomi düşünce kuruluşu Bruegel'in uzmanı Guntram Wolff, Almanya'nın ardından Avrupa'nın en büyük üç ekonomisi İngiltere, Fransa ve İtalya'nın bu süreci yönetme konusunda zorluk çektiğini ifade ediyor. NATO verilerine göre, Avrupalı üyeler ve Kanada, 2035 yılına kadar GSYİH'nin yüzde 3,5 seviyesine ulaşmak amacıyla geçen yıl 90 milyar dolardan daha fazla harcama yaptı. Türkiye ise ev sahipliği yapacağı NATO zirvesiyle birlikte Avrupa güvenlik mimarisindeki stratejik ortaklık konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Zirve kapsamında düzenlenecek Savunma Sanayii Forumu'nda yaklaşık 3 bin 500 şirket, Türkiye'nin askeri teknolojilerini tanıtacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olmadan Avrupa güvenliğinin tesis edilmesinin imkânsız olduğunu vurguluyor ve ülkesinin Avrupa savunma yapıları ile AB'nin 150 milyar euroluk SAFE programına dahil edilmesini talep ediyor.
