İspanya'da nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan Kantabria orman tavuğunu kurtarmak için başlatılan 5,8 milyon dolarlık devasa bir koruma projesi, ilk aşamada hüsranla sonuçlandı. Valsemana üretim merkezinde özenle yetiştirilen ve Alto Sil Özel Koruma Alanı'na salınan 30 genç tavuktan sadece birinin, altı aylık takip süresinin sonunda hayatta kalabildiği ortaya çıktı.
UMUTLA BAŞLAYAN PROJE, KABUSA DÖNÜŞTÜ
Junta de Castilla y Leon tarafından titizlikle yürütülen projenin ilk adımı, koruma merkezinde büyütülen genç kuşların doğanın zorlu koşullarına ve vahşi yaşama adapte olmaları için özel alıştırma kafeslerinde tutulmasıydı. Bu hazırlık sürecinde ne yazık ki bir kuş hayatını kaybetti. Ardından, kalan 29 orman tavuğu kademeli olarak özgürlüğe, yani ormana salındı. Ancak bu umut dolu anlar, kısa süre sonra acı bir gerçeğe dönüştü.
DOĞANIN ACIMASIZ GERÇEKLERİ ORTAYA ÇIKTI
GPS ve radyo dalgaları kullanılarak 180 gün süren detaylı izleme çalışmaları, salınan kuşların büyük bir kısmının vahşi doğanın acımasız yırtıcıları tarafından avlandığını gözler önüne serdi. Teknik raporlara göre, tespit edilebilen ölümlerin 12'sinden tilkiler, 6'sından yırtıcı kuşlar ve 4'ünden sansarlar sorumluydu. Bazı vakalarda ise ölüm nedenleri tam olarak belirlenemedi. Uzmanlar, yapay ortamda büyüyen kuşların, vahşi hemcinslerine kıyasla hayatta kalma reflekslerinin (saklanma, kaçınma gibi) zayıf olmasının ve uyum sürecindeki stres ile enfeksiyonların bu trajik sonuçta önemli bir payı olduğunu belirtti. Buna rağmen, hayatta kalan tek dişi orman tavuğunun bölgedeki habitatı aktif olarak kullandığı, uçuş yeteneğinin iyi durumda olduğu ve üreme mevsiminde türün diğer üyelerinin toplandığı alanları ziyaret ettiği gözlemlendi. Bu nadir hayatta kalanın davranışsal verileri, gelecekteki projeler için kritik önem taşıyor. Avrupa Birliği'nin LIFE projesiyle de desteklenen bu türün İspanya'daki vahşi popülasyonunun 2019'da 191 olduğu, 2024'te ise 209'a yükseldiği tahmin ediliyor. Elde edilen derslerle, sonraki aşamalarda kafes tasarımları, yırtıcılara karşı savunma eğitimleri ve salım zamanlamaları gibi konularda önemli güncellemeler yapılması planlanıyor.