Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından Cenevre’de düzenlenen Hükümetlerarası Müzakere Komitesi toplantısında Türkiye’nin “Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası”nı açıkladı. Bakan Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Sıfır Atık vizyonumuzla tarihi bir adımı daha atıyoruz. Tek kullanımlık plastiklerde kısıtlamaya gidiyor, denizlere ve ekosisteme sahip çıkıyoruz. Sektörü döngüsel ekonomiye yönlendirip ‘tek’ değil sürdürülebilir üretim diyoruz. Depozito Sistemi gibi uygulamalarla destekleyeceğimiz “Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritamız” hayırlı olsun” dedi.
YOL HARİTASI DETAYLARI
Yeni yasalaşan İklim Kanunu ile uyumlu, Döngüsel Ekonomi Eylem Planı ve Sıfır Atık vizyonu ile hazırlanan yol haritası, Cenevre’deki uluslararası görüşmelerde takdirle karşılandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün literatür taramaları, kamu ve özel sektör temsilcilerinin katkılarının alındığı çalıştaylar, kurumsal anket ve TÜİK tarafından gerçekleştirilen kamuoyu anketi sonuçlarına dayanarak hazırlanan “Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası”nda 22 kamu kurum ve kuruluşunu kapsayacak 44 eylem yer alıyor. Yol haritası, tek kullanımlık plastiklerin geri dönüşümle üretilmesinin yaygınlaştırılmasını ve tüketiminin azaltılmasına yönelik adımları içeriyor. Ayrıca, mikroplastikler de dahil olmak üzere ekosisteme deniz çöpü girdilerini azaltmak ve deniz ve kıyı ekosistemleri üzerindeki baskıyı hafifletmek için izlenecek adımlar belirlendi. Plastik sektöründen başlanarak üretim ve kullanımda kısıtlamalar ile çevre dostu alternatiflerin yaygınlaştırılmasını sağlayacak yasal düzenlemeler de eylem planında yer alıyor.
KISA, ORTA VE UZUN VADELİ PLANA GÖRE EYLEM ADIMLARI
Yol haritası, kısa, orta ve uzun vadeli olmak üzere üç ayrı eylem planını içeriyor. Kısa vadeli plan (2025-2027), “Ulusal Plastik Stratejisi ve Eylem Planı”nın hazırlanmasını, tek kullanımlık plastiklere yönelik mevzuatın oluşturulmasını, Ücrete Dayalı Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) planlarının belirlenmesini ve sürdürülebilir alternatiflerin yaygınlaştırılmasını öngörüyor. Orta vadeli plan (2028-2032), “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”nin AB düzenlemelerine uyumlu hale getirilmesini, PET şişelerin ayrı toplanma oranının artırılmasını ve mikroplastik kaynaklarının haritalanmasını kapsıyor. Uzun vadeli plan (2033 ve sonrası) ise yeniden kullanım ve doldurma gibi döngüsel iş modellerinin yaygınlaştırılmasını, biyobozunurluk ve kompostlanabilirlik test kapasitesinin geliştirilmesini ve Yeşil Kamu Alım Stratejileri’ne mikroplastiklerin kısıtlanmasına yönelik kriterlerin eklenmesini hedefliyor.