IBM ve Google gibi teknoloji devleri, kuantum bilgisayarları deneysel aşamadan çıkarıp günlük hayata entegre etmeye hazırlanıyor. Bu iki şirket, bu on yılın sonuna kadar milyonlarca kübite sahip, süper bilgisayarları geride bırakacak hesaplama gücüne sahip makineler üretmeyi hedefliyor.
KUANTUM BİLGİSAYAR GELİŞMELERİ
IBM’in kuantum lideri Jay Gambetta, 'Artık bu bir rüya gibi gelmiyor. Gerçekten şifreyi kırdığımızı ve on yılın sonuna kadar bu makineyi inşa edebileceğimizi hissediyorum,' diyerek bu hedefe olan inancını dile getirdi. Ancak Amazon Web Services’in kuantum donanım geliştirme lideri Oskar Painter, pratik bir kuantum bilgisayarın inşasının 15 ila 30 yıl sürebileceğini belirterek daha ihtiyatlı bir yaklaşım sergiliyor. Günümüzdeki kuantum prototipleri genellikle 200’den az kübit kullanırken, endüstriyel alanda kullanılacak makineler için milyonlarca kübite ihtiyaç duyuluyor. Daha fazla kübit eklemek, sistemdeki gürültü ve etkileşimi artırarak güvenilir hesaplamaları zorlaştırıyor; IBM’in 433 kübitli Condor çipi bu sorunu ortaya koydu. IBM, bu sorunu çipler arasındaki bağlantıları yeniden tasarlayarak çözmeyi başardı.
GOOGLE VE IBM'İN YATIRIMLARI
Google, tam ölçekli bir kuantum bilgisayar için bileşen maliyetlerini on kat düşürmeyi ve 1 milyar dolarlık bir bütçe ayırmayı planlıyor. Şirket, ölçeklenebilirliğin anahtarı olan kuantum hata düzeltme yöntemleri üzerinde yoğunlaşıyor. Bu sistemler, hatalı kübitlerin yol açtığı sorunları tolere edebiliyor. Google, kübitlerin iki boyutlu bir ızgarada birbirine bağlandığı “surface code” tekniğini kullanan bir çip geliştirdi. IBM ise kuantum bit ihtiyacını yüzde 90 oranında azaltabilecek, ancak daha karmaşık bağlantılar gerektiren kodlar üzerinde çalışıyor. Şu anda kuantum bilgisayarlarda en çok ilerleme kaydedilen teknoloji, IBM ve Google’ın makinelerinde kullanılan süperiletken devre kübitleri. Bu sistemler, mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda çalışıyor ve kontrolü oldukça zor. Diğer yaklaşımlar arasında tuzaklanmış iyonlar, nötr atomlar ve fotonlar gibi daha stabil yöntemler de bulunuyor. Amazon ve Microsoft gibi şirketler, daha güvenilir kübitler geliştirmek için egzotik madde durumlarını araştırıyor. Bu yeni nesil teknolojiler henüz erken aşamada olsa da, gelecekte günümüz kuantum makinelerini geride bırakma potansiyeline sahip.
DARPA'NIN İLGİSİ
Kuantum bilgisayarlara olan artan ilgi, yatırımcılar ve devlet kurumlarının da dikkatini çekti. Geçen yıl Pentagon’un araştırma birimi DARPA, hızlı endüstriyel uygulama potansiyeli olan kuantum teknolojilerini belirlemek için bir inceleme başlattı.
