Tarih kitapları genellikle 'Kara Ölüm'ün Avrupa'yı nasıl bir mezarlığa dönüştürdüğünü anlatır. Ancak British Library’nin tozlu raflarında, yüzyıllardır bir hesap defterinin içine gizlenmiş küçük bir parşömen parçası, bu trajedinin bilinmeyen tarafını gözler önüne seriyor: Hayatta kalanlar.
İYİLEŞENLERİN HİKAYESİ
Durham Üniversitesi'nden uzmanların keşfettiği bu belge, insanlık tarihinin en karanlık döneminde bile umudun ve direncin var olduğunu kanıtlıyor. Ramsey Abbey malikanesine ait mali bir kaydın arasına sıkışmış bu belge, vebaya yakalanıp iyileşmeyi başaran 22 köylünün ismini listeliyor. 1346-1353 yılları arasında Avrupa nüfusunun neredeyse yarısını yok eden salgın sırasında, tarihçiler genellikle 'kaç kişinin öldüğüne' odaklanmıştı. Bu belge ise ilk kez 'kaç günde iyileştiklerine' dikkat çekiyor.
İYİLEŞME SÜRELERİ
Belgeye göre, 1349 yılının bahar ve yaz aylarında hastalanan köylülerin işten uzak kaldığı süreler oldukça dikkat çekici. En hızlı iyileşen, Henry Broun adındaki köylü, sadece bir hafta içinde tarlaya geri dönmeyi başarmış. Diğer yandan, John Derworth ve Agnes Mold ise tam dokuz hafta boyunca ölümle boğuşarak hayata tutunabilmişler. İyileşenlerin büyük bir kısmı (yaklaşık dörtte üçü) bir ay içinde işbaşı yapmış. Bu hız, dönemin tıp imkanları ve hastalığın dehşeti göz önüne alındığında gerçekten de bir mucizeyi işaret ediyor.
VARLIKLI KESİMİN AVANTAJI
Tarihçiler yıllardır vebanın 'rastgele' mi yoksa belirli grupları mı hedef aldığını tartışıyor. Yeni belge, bu tartışmaya yeni bir boyut kazandırıyor: Hayatta kalan 22 kişinin çoğunun, malikanede daha büyük topraklara sahip olan ve dolayısıyla daha 'varlıklı' köylüler olduğu görülüyor. Uzmanlara göre bu durum bir tesadüf değil; daha iyi beslenen ve daha izole alanlarda yaşayan varlıklı kesim, vebanın getirdiği ikincil enfeksiyonlara karşı daha dayanıklıydı. Ayrıca, belgedeki hayatta kalanların 19’unun erkek olması, o dönemde arazilerin resmi olarak erkeklerin üzerine kayıtlı olmasından kaynaklanıyor.