Dünyanın en büyük iç denizi Hazar, devasa enerji rezervleri ve eşsiz ekosistemiyle küresel ölçekte bir önem taşıyor. Ancak son bilimsel raporlar, yaklaşık 30 milyon yıllık bu coğrafi harikanın, iklim değişikliğinin pençesinde ciddi bir su kaybı riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. 386.400 km²'lik yüzölçümüyle Japonya'nın tamamını kaplayan Hazar Denizi, dünyanın toplam göl sularının %44'ünü barındırarak benzersiz bir konuma sahip.
TARİHİ DERİNLİKLER VE BÜYÜLEYİCİ BOYUT
Yaklaşık 5,5 milyon yıl önce okyanuslarla bağlantısı kesilerek karayla çevrili bir alana hapsolan Hazar Denizi, deniz seviyesinden 27 metre aşağıda yer alıyor. Kuzey Amerika'daki Superior Gölü'nden beş kat daha büyük olan bu devasa su kütlesi, büyüklüğü nedeniyle sıklıkla 'iç deniz' olarak anılıyor. Volga, Ural ve Kura gibi 130'dan fazla nehrin beslediği Hazar, bu yoğun tatlı su girişi sayesinde bazı bölgelerinde tatlı su karakteri sergiliyor. Kıyılarında Bakü gibi metropoller ve önemli liman şehirleri bulunan Hazar, aynı zamanda zengin petrol rezervleri ve havyar üretimiyle de ekonomik bir merkez konumunda.
EKOLOJİK BİR CENNET TEHDİT ALTINDA
Hazar Denizi'nin biyolojik çeşitliliği ise adeta bir hazine niteliğinde: 850 hayvan ve 500 bitki türüne ev sahipliği yapan gölde, nesli tükenme tehlikesi altındaki 6 mersin balığı türünün yanı sıra bölgeye özgü Hazar foku ve Beluga gibi canlılar da yaşamını sürdürüyor. Ancak petrol endüstrisinden kaynaklanan kirlilik ve nehirler üzerine kurulan barajlar, bu hassas ekosistemin doğal dengesini bozmuş durumda. Bilimsel öngörüler ise daha da endişe verici: Küresel ısınmanın etkisiyle Hazar Denizi'nin su seviyesinin önümüzdeki yıllarda 9 ila 18 metre arasında düşebileceği tahmin ediliyor. Bu dramatik düşüşün, gölün eşsiz biyolojik çeşitliliği ve kıyıdaş ülkelerin ekonomik faaliyetleri üzerinde geri dönülemez olumsuz etkiler yaratmasından korkuluyor.
