7 Ekim 2023 tarihinden bu yana çatışma hattı genişleyerek İsrail'in Gazze dışındaki birçok ülkeyi hedef almasına neden oldu. Son iki yıl içinde İsrail'in hangi ülkelere saldırdığı, kimleri hedef aldığı ve savaşın nereye doğru yayıldığına dair kapsamlı bir derleme yapıldı. Bölgedeki çatışma ağında ölen önemli isimler de belirlendi.
İRAN'IN DİRENİŞ EKSENİ HEDEFTE
İsrail, 7 Ekim saldırısının ardından sadece Filistin topraklarını değil, İran'ın direniş ekseninde yer alan ülkeleri de vurdu. Bu kapsamda İran, Lübnan, Suriye, Yemen ve Katar saldırıların hedefi oldu. Saldırıların büyük çoğunluğunda Hamas veya Hamas'a destek veren örgütlerin liderleri hedef alındı. Yahya Sinvar, Hasan Nasrallah ve İsmail Haniye, İsrail saldırılarında hayatını kaybeden dikkat çekici isimler arasında yer aldı.
ÖNEMLİ LİDERLERİN ÖLÜMÜ
Hamas'ın Siyasi Büro Başkan Yardımcısı Salih Aruri, 2 Ocak 2024'te Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta drone saldırısında öldürüldü. Aruri, Hamas'ın silahlı kanadı Kassam Tugayları'nın kurucularındandı ve Filistin toprakları dışında öldürülen ilk Hamas lideri oldu. Hamas'ın askeri komutanlarından Mervan İsa ise 10 Mart 2024'te Gazze'de İsrail ordusu tarafından vurulan bir yeraltı sığınağında öldürüldü. İsrail, 1 Nisan 2024'te Suriye'nin başkenti Şam'da İran'ın büyükelçilik yerleşkesini vurarak İran Devrim Muhafızları'nın üst düzey komutanlarını, aralarında Muhammed Rıza Zahidi'nin de bulunduğu bir grubu öldürdü. 13 Nisan 2024'te İran, İsrail'e 300'den fazla drone ve füze ile misilleme yaptı. 19 Mayıs 2024'te İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'yi taşıyan helikopterin düşmesiyle ilgili kazanın ardından İsrail'in parmağı olabileceği ihtimali gündeme gelse de soruşturma kazanın sisten kaynaklandığı sonucuna vardı. 13 Temmuz 2024'te İsrail'in Han Yunus'a saldırısında Kassam Tugayları Komutanı Muhammed Diyab İbrahim El Masri hayatını kaybetti. 27 Temmuz 2024'te İsrail'in işgali altındaki Golan Tepeleri'nde bir futbol sahasına roket düşmesi sonucu çoğu çocuk 11 kişi öldü ve İsrail, Hizbullah'ı sorumlu tuttu. 30 Temmuz'da İsrail, Beyrut'ta Hizbullah komutanı Fuad Şükür'ü evinde öldürdü. 31 Temmuz 2024'te Hamas lideri İsmail Haniye, Tahran'da bir bombanın patlaması sonucu öldürüldü. Eylül 2024'te İsrail, Lübnan'da binlerce çağrı cihazı ve telsizi patlatarak 39 kişinin ölümüne ve 3 bin 400'den fazla kişinin yaralanmasına neden oldu. İki gün sonra İsrail, Beyrut'ta Hizbullah komutanlarını hedef alan bir saldırıda 16 Hizbullah üyesini öldürdü. 27 Eylül 2024'te İsrail, Hizbullah'ın Beyrut'taki karargahını vurdu ve bir gün sonra Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'ın karargahta öldüğünü duyurdu. 30 Eylül'de Lübnan'a kara harekatı başlatıldı. 1 Ekim 2024'te İran, Tahran ve Beyrut'taki ölümlere misilleme olarak İsrail'e 180'den fazla balistik füze attı. 3 Ekim'de İsrail, Nasrallah'ın halefi Haşim Safiyüddin'i öldürdü. 29 Ekim'de Naim Kasım Hizbullah'ın yeni lideri ilan edildi. Hamas'ın yeni lideri Yahya Sinvar, 16 Ekim 2024'te Refah'ta öldürüldü. 8 Aralık 2024'te Suriye'de İran'ın desteklediği Esad rejimi devrildi ve İran 4 binden fazla vekil gücü Suriye'den çekti. 13 Haziran 2025'te başlayan ve 12 gün süren "12 gün savaşı"nda İsrail, başta Tahran olmak üzere İran'a saldırdı. 22 Haziran'da ABD de İran'ın nükleer tesislerini hedef aldı. Savaşın ikinci yılı sona ererken İsrail, 9 Eylül günü Katar'ın başkenti Doha'da Hamas lider kadrosunun bulunduğu bir evi vurdu ve altı kişi öldü.
BÖLGESEL GELİŞMELER VE YENİ HEDEFLER
İran, hem İsrail'in hem de ABD'nin hedefi haline geldi. 13 Haziran 2025'te başlayan ve 12 gün süren "12 gün savaşı"nda İsrail, İran'ın başkenti Tahran başta olmak üzere çeşitli noktalarına saldırılar düzenledi. İran da karşı saldırılarla kendini savundu. Bu savaşa, 1967'deki Arap-İsrail Savaşı'na gönderme yapılarak "12 gün savaşı" adı verildi. İran'a yönelik saldırılar İsrail ile sınırlı kalmadı; ABD de 22 Haziran gecesi İran'ı vurdu ve ülkenin uranyum zenginleştirdiği üç nükleer tesisi hedef aldı. İsrail, savaşın ikinci yılı sona ererken Ortadoğu'da hedef büyüttü ve direniş ekseninde yer almayan ABD'nin önemli müttefiklerinden Katar'ı vurdu. 9 Eylül günü Katar'ın başkenti Doha'da Hamas'ın sürgündeki lider kadrosunun ikamet ettiği ev vuruldu. Saldırıda beş Hamas üyesi ve bir Katarlı güvenlik görevlisi olmak üzere altı kişi öldü. Hamas'ın müzakere heyetinin başındaki Halil el Hayya'nın hayatta olduğu açıklandı.