Henüz resmiyet kazanmasa da, ABD ile İran arasında savaşı durdurma ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma potansiyeli taşıyan geçici bir anlaşma taslağı gün yüzüne çıktı. Reuters'ın eriştiği bu 14 maddelik belge, tarafların zorlu başlıkları nihai bir anlaşmaya bırakarak, öncelikle çatışmaları sonlandırmayı hedeflediğini gösteriyor.
SAVAŞA SON, TİCARETİN BAŞLANGICI
Taslağın ilk maddesi, tarafların ve müttefiklerinin mevcut savaş durumunu derhal ve kalıcı olarak sona erdirmesi çağrısını yapıyor. Bu çerçevede, birbirlerine karşı düşmanca eylemlerden kaçınılacak, güç kullanma tehdidi veya kullanımı yasaklanacak. İran ve ABD, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyacak, iç işlerine karışmayacak. En kritik adımlardan biri olarak, ABD, anlaşmanın imzalanmasının ardından deniz ablukasını kaldıracak ve İran'a yönelik her türlü müdahale veya engellemeye son verecek. Ticari gemi trafiğinin 30 gün içinde savaş öncesi seviyeye ulaşması hedefleniyor. Bu süreçte İran, Basra Körfezi ve Umman Denizi arasındaki ticari akışın yeniden başlaması için adımlar atacak, mayın temizliği ve teknik engellerin kaldırılmasıyla gemi trafiğinin savaş öncesi hacmine çıkarılması planlanıyor.
EKONOMİK DESTEK VE YAPTIRIMLARIN KALKMASI
Taslak, ekonomik boyutlarıyla da dikkat çekiyor. ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın ekonomik kalkınması ve rehabilitasyonu için en az 300 milyar dolarlık bir finansman sağlayacak kapsamlı bir plan oluşturmayı taahhüt ediyor. Bu planın detayları, 60 günlük nihai anlaşma müzakereleri sürecinde belirlenecek. Ayrıca, ABD, nihai anlaşma çerçevesinde İran'a yönelik tüm yaptırımları kaldırmayı kabul ediyor. Bu, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının yanı sıra ABD'nin tek taraflı yaptırımlarını da kapsıyor. İran, nükleer programında hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceğini yinelerken, zenginleştirilmiş materyalin akıbeti ve diğer teknik konular nihai anlaşmada ele alınacak. Bu süreçte, İran'ın dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıklarının da aşamalı olarak serbest bırakılması öngörülüyor.
