ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile varılan olası bir anlaşmanın imzalanacağını duyurmasının ardından gözler Tahran'a çevrilmişti. Ancak İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Tahran'ın mutabakat zaptına ilişkin henüz nihai bir sonuca ulaşmadığını ve incelemelerin sürdüğünü aktardı. Değerlendirmelerin teknik, siyasi ve hukuki boyutlarıyla devam ettiği, İran'ın ulusal çıkarlarını ve kırmızı çizgilerini koruma prensibiyle hareket edeceği vurgulandı.
ANLAŞMANIN KİLİT MADDELERİ VE İRAN'IN TALEPLERİ
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin de doğruladığı üzere, anlaşma iki aşamadan oluşuyor. İlk aşama savaşın sona erdirilmesine odaklanırken, nükleer dosya ve yaptırımlar gibi en kritik konular 60 günlük ikinci bir döneme bırakılıyor. Bu kapsamda İran'ın, Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere açmayı, nükleer programını mevcut seviyede tutmayı ve nükleer silah edinmemeyi taahhüt edeceği belirtiliyor. Karşılığında ise ABD'nin İran limanlarındaki deniz ablukasını kaldırması, yeni yaptırım uygulamaması, petrol satışlarına geçici muafiyet tanıması ve dondurulmuş varlıklardan 25 milyar doları serbest bırakması bekleniyor.
İSRAİL'DE ENDİŞE VE BÖLGESEL YANKILAR
ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılacağına dair haberler, İsrail'de ciddi endişelere yol açtı. İsrailli gazeteciler ve köşe yazarları, Tahran'ı güçlendireceği düşünülen bu anlaşmadan duydukları hayal kırıklığını dile getirdi. Bazı yorumcular, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun son yıllarda elde ettiği askeri zaferlerin, bu siyasi gelişmeyle gölgelenebileceğini öne sürdü. Ynet haber sitesi, İsrailli yetkililerin görüşmeler üzerindeki etkilerinin azlığından duyduğu endişeyi bildirdi. Haaretz gazetesinde yer alan bir analizde ise İran'ın müzakere masasına güçlü bir konumdan geldiği ve bölge ekonomisini etkileyen stratejik baskı araçlarıyla hareket ettiği belirtilerek, bu durumun ABD'yi doğaçlama yapmaya zorladığı ifade edildi. Eski İsrail Başbakanı Yair Lapid ise, bu anlaşmayla İsrail'in savaş hedeflerine ulaşılamayacağını iddia etti. Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İsrail'in 12 gün süren savaşta yanlış hesap yaptığını belirterek, İran halkının birlik ve direnişinin İsrail'in hedeflerine ulaşmasını engellediğini vurguladı.
