İran ve ABD-İsrail arasındaki tansiyonun artmasıyla enerji piyasaları büyük bir çalkantıya sürüklendi. İran'ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda 'geçiş yasağı' ilan etmesi, petrol ve doğal gaz fiyatlarında ani ve sert yükselişlere neden oldu.
ENERJİ PİYASALARI KIZIŞTI
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların küresel enerji piyasalarındaki etkisi derinleşiyor. Petrol ve doğal gaz fiyatları hızla tırmanırken, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatlar neredeyse durma noktasına geldi. Savaşın başladığı cumartesi gününden bu yana ham petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 15'lik bir artış gözlemlendi. Brent petrolün varil fiyatı 84,33 dolara, ABD ham petrolü ise 77,19 dolara kadar yükselerek Ocak 2025'ten bu yana en yüksek kapanış seviyelerine ulaştı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN KAPANMA TEHLİKESİ
Küresel enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği ciddi bir tehdit altında. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık beşte biri bu kritik geçitten yapılıyor. İran Devrim Muhafızları'ndan gelen açıklamalar, bölgeden geçmeye çalışan gemilerin hedef alınacağı yönünde. İran'ın 'geçiş yasağı' ilanına rağmen Boğaz'dan geçmeye çalışan 10 petrol tankerini vurduğunu duyurması, durumu daha da kritik hale getirdi. Sigorta şirketlerinin artan riskler nedeniyle bölgedeki sevkiyatları sigortalamayı durdurması ve küresel deniz taşımacılığı şirketlerinin geçişleri askıya almasıyla, birçok tanker rotasını değiştirmek zorunda kaldı.
ENERJİ ALTYAPISI VE FİYAT ARTIŞI ALARMLARI
Çatışmaların enerji altyapısını da hedef alması piyasadaki paniği artırdı. İran'ın Körfez'deki enerji tesisleri ve tankerlere yönelik saldırıları, Katar'ın LNG üretimini durdurmasına, İsrail'in bazı gaz sahalarında üretimi askıya almasına ve Suudi Arabistan'ın en büyük rafinerilerinden birini kapatmasına neden oldu. Irak da ihracat sıkıntısı nedeniyle üretimini önemli ölçüde azalttı. Savaşın etkisi sadece petrolle sınırlı kalmadı; İngiltere'de referans doğal gaz fiyatı üç yılın zirvesine çıkarken, Avrupa ve Asya LNG fiyatları da sert yükselişler kaydetti. Uzmanlar, enerji maliyetlerindeki bu artışın küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği konusunda uyarıyor. Goldman Sachs gibi kurumlar, Körfez'de uzun süreli bir arz kesintisinin petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkarabileceğini öngörüyor. Bu durum, ulaşım, gıda ve sanayi maliyetlerini artırarak küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgasına yol açabilir.
