İran'a yönelik ABD ve İsrail saldırılarının ardından bölgede artan elektronik sinyal karıştırma faaliyetleri, ticari deniz trafiğini ciddi şekilde aksattı. Saldırıların ardından geçen 24 saat içinde, yüzlerce geminin navigasyon sistemleri aniden devre dışı kaldı. Bazı gemilerin konumları yanlışlıkla havaalanları, nükleer santraller veya İran toprakları olarak görünmeye başladı. Bu durumun, uydu tabanlı navigasyon sistemlerine yönelik yoğun sinyal karıştırma (jamming) ve yanıltma operasyonlarından kaynaklandığı belirtiliyor.
BİN 100'DEN FAZLA GEMİ ELEKTRONİK MÜDAHALEDEN ETKİLENDİ
Denizcilik istihbaratı şirketi Windward'ın raporlarına göre, 28 Şubat tarihinde Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman ve İran sularında binden fazla ticari geminin navigasyon sistemleri elektronik müdahalelere maruz kaldı. Bu müdahaleler, dünya petrol ve doğalgaz ihracatının yaklaşık %20'sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini önemli ölçüde yavaşlattı. Bazı gemiler rotalarını değiştirmek zorunda kalırken, bazı tankerlerin konum bilgilerini ileten otomatik tanımlama sistemi (AIS) sinyallerini kapatarak 'karanlığa geçtikleri' bildirildi. Windward denizcilik analisti Michelle Wiese Bockmann, Basra Körfezi'ndeki mevcut durumun deniz navigasyonu açısından son derece riskli olduğunu ve gemilerin nerede olduğunun bilinmesinin imkansız hale geldiğini vurguladı.
ELEKTRONİK SİS NAVİGASYONU TEHLİKEYE ATIYOR
Normalde gemilerin konum, hız ve rota bilgilerini otomatik olarak ileterek çarpışmaları önlemeye yardımcı olan AIS sistemi, GPS sinyallerinin karıştırılması veya yanıltılması durumunda işlevini yitiriyor. Uzmanlara göre bu durum, yoğun deniz trafiği olan bölgelerde ciddi kazalara yol açabilecek bir 'elektronik sis' yaratıyor. Windward'ın analizine göre, savaşın ilk 24 saatinde bölgede 21 yeni GPS karıştırma noktası tespit edilirken, bu sayı bir gün sonra 38'e yükseldi. Savaşın başlangıcından 3 Mart'a kadar ise 655 gemiyi etkileyen bin 735 GPS müdahalesi kaydedildi. Bu müdahalelerin çoğu 3 ila 4 saat sürdü. Elektronik müdahaleler sadece deniz taşımacılığını değil, havacılığı da etkiliyor. 2024 verilerine göre uçakları etkileyen GPS sinyal kaybı olayları son üç yılda %220 arttı. ABD'nin GPS sistemi başta olmak üzere küresel navigasyon sistemlerinin, zayıf sivil sinyalleri nedeniyle güçlü radyo sinyalleriyle kolayca bastırılabilmesi, modern taşıtları elektronik saldırılara karşı savunmasız bırakıyor.
