ABD ve İran arasındaki gerilimin ardından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiği yeniden hareketlendi. Ateşkes kararının ardından gözler, boğazdan geçiş yapmayı bekleyen petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerlerine çevrildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA NORMALLEŞME SİNYALLERİ
ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinde ciddi bir düşüş yaşanmış, İran yalnızca diplomatik müzakere veya ödeme karşılığında sınırlı sayıda gemiye geçiş izni vermişti. Küresel ticaretin kalbinde yer alan bu stratejik boğaz, ateşkes sürecinde hem bir baskı unsuru hem de bir pazarlık kozu olarak kullanıldı. Savaş döneminde tamamen kapanmasa da, gemi geçişleri "seçilen gemilerle" İran'ın belirlediği bir koridordan gerçekleştirildi.
BOĞAZDAN GEÇEN YÜKLER VE BEKLEYEN TANKERLER
MarineTraffic verilerine göre, 1-27 Şubat tarihleri arasında günlük ortalama 129 geminin geçtiği boğazda, savaşın başlamasının ardından trafik yüzde 95 oranında azaldı. Son günlerdeki geçiş sayıları ise umut verici: 5 Nisan'da 14, 6 Nisan'da 6 ve 7 Nisan'da 11 gemi boğazı kullandı. Ancak hala birçok gemi, Basra Körfezi'nde yükleriyle veya boş olarak beklemeye devam ediyor. 1 Mart ile 7 Nisan arasında yaklaşık 87 milyon varil ham petrol ve rafine ürün taşıyan 70 tanker Basra Körfezi'nden çıkış yaptı. Bu geçişlerin büyük bir kısmını İran bağlantılı kargolar oluştururken, Suudi Arabistan, BAE ve Irak bağlantılı geçişler sınırlı kaldı. 7 Nisan itibarıyla Basra Körfezi sularında yaklaşık 187 tankerde toplam 172 milyon varil ham petrol ve rafine ürün bulunuyor. Bu miktarın yaklaşık dörtte üçünü ham petrol oluşturuyor ve bu ham petrolün büyük bir kısmı Suudi Arabistan, Irak ve BAE'ye ait.
LNG TİCARETİ VE KRİTİK BEKLEYİŞ
Savaşın başlamasıyla küresel LNG ticaretinin %20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'nda LNG gemisi geçişleri neredeyse durma noktasına gelmişti. Son dönemde sadece Umman'a giden bir LNG tankeri geçiş yapabildi. Katar LNG'si taşıyan iki LNG tankeri ise geri dönmek zorunda kaldı. LNG piyasaları, geçici ateşkes sürecinde gemi geçişlerinin nasıl devam edeceğini yakından izliyor. Orta Doğu körfezinde bulunan ve büyük çoğunluğu yüklü olan yaklaşık 15 LNG tankeri, Katar ve BAE'deki tesislerden yükleme yapmış durumda. Öte yandan, Umman Körfezi tarafında ise 34 LNG tankerinin boş halde beklediği tahmin ediliyor. S&P Global Energy analistleri, ateşkesin petrol fiyatlarında kısa vadeli bir düşüş sağlayabileceğini ancak durumun "normalleşmeden hala uzak" olduğunu belirtiyor ve ticaret akışının normalleşmesinin "aylarca sürebileceği" uyarısında bulunuyor.
