Orta Doğu'da artan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanma ihtimali, küresel enerji tedarik zincirinde ciddi sarsıntılara yol açıyor. Bu durum, dünyanın en büyük enerji tüketicilerine ev sahipliği yapan Asya kıtasını tarihin en büyük sınavlarından biriyle yüzleştiriyor. Uzman analizlerine göre, uzun süreli bir ablukanın yaşanması halinde sanayisi durma noktasına gelebilecek en kırılgan 10 ekonomi bulunuyor.
Enerji Bağımlılığının Gölgesindeki Kıtalar
Asya'nın enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayan petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışının kesilmesi, bu ekonomiler için büyük bir tehdit oluşturuyor. Singapur'daki rafineriler, Orta Doğu'dan aldığı ham petrolü işleyerek Asya ve Avustralya'ya dağıtıyor ancak şimdiden üretim kapasitelerinde %40 ila %50 arasında bir düşüş bildirildi. Bu küresel enerji merkezi, krizden doğrudan etkilenen ilk yerlerden biri oldu.
Asya'nın Kırılgan Ekonomik Yapısı
Dünyanın en gelişmiş çip üretim tesislerine ev sahipliği yapan Tayvan, petrol ve LNG ihtiyacının büyük bir kısmını Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıyor. Enerji yoğun yarı iletken endüstrisinin kesintisiz elektriğe bağımlılığı, olası bir aksamanın yeni bir küresel çip krizini tetikleyebileceği endişesini taşıyor. Nomura Bank analistlerine göre Tayland, mutlak ithalat hacmi düşük olsa da makroekonomik olarak en kırılgan ülke konumunda. Enerjisinin büyük çoğunluğunu fosil yakıtlardan sağlayan ve ithalatının önemli bir bölümünü Orta Doğu'dan yapan ülke, devasa bir enerji ticaret açığıyla karşı karşıya kalabilir. Bangladeş'in enerji ithalatının büyük bölümünü oluşturan Katar'dan gelen LNG sevkiyatları, sınırlı depolama kapasitesiyle tekstil endüstrisini korumak için çabalayan ülkeyi zor durumda bırakabilir. Enerji tasarrufu için üniversitelerin geçici olarak kapatılması gibi önlemler alındı. MUFG Research tahminlerine göre, petrol fiyatlarındaki artış Filipinler'in cari açığını artıracak ve ekonomik büyümesini yavaşlatacak. Pakistan'da ise Nisan ayı buğday hasadı öncesi dizel yakıt kıtlığı riski, gıda fiyatlarını fırlatarak tüm ülkeyi istikrarsızlaştırabilir. Çin, yerli kömür üretimi ve stratejik rezervleriyle bir nebze güvende olsa da, petrol ve LNG ithalatının önemli bir kısmının Hürmüz'den geçmesi uzun vadede üretim maliyetlerini artıracak. Hindistan, petrol ve LNG ithalatının büyük bölümünü Hürmüz üzerinden alırken, enerji ticaret açığı ve yüksek petrol fiyatları rupiyi zayıflatıp iç enflasyonu körükleyecek. Güney Kore, ham petrol ve LNG ithalatının önemli bir kısmını Orta Doğu'dan alıyor ve ihracata dayalı sanayisi baskı altında. Yakıt fiyatlarına tavan fiyat uygulaması getirmek zorunda kaldı. Listenin zirvesindeki Japonya ise enerji bağımlılığının en uç örneği; ham petrol ithalatının büyük çoğunluğu Orta Doğu'dan geliyor ve muazzam tüketim hızı, uzun süreli bir ablukanın bu devasa sanayiyi felç edeceği ve tüm dünya için eşi görülmemiş bir ekonomik şok yaratacağı anlamına geliyor.
